Jump to content

mman's Abyss

Sign in to follow this  
  • entries
    7
  • comments
    145
  • views
    1,213

Είμαι ο Όμηρος

mman

256 views

blogentry-1396-0-51838100-1402401070_thumb.jpg

 

Πριν λίγες μέρες, τελείωσα ένα από πιο σημαντικά και πιο εντυπωσιακά βιβλία φανταστικού και μη που έχουν γραφτεί ποτέ, την Ιλιάδα. Με πιο ψύχραιμο μάτι, μπορώ να διακρίνω κάποιες αδυναμίες, αλλά η γενική μου εντύπωση ήταν ένα δίμηνο γεμάτο «ωωω», «ααα», «τι λες τώρα!», «τι έγραψε ο θεός!» και άλλα τέτοια ευτράπελα. Βρήκα λοιπόν τον ποιητή στον πάνθεον των δημιουργών, εκεί που του έπλεναν τα πόδια και του έκαναν αέρα ο Σαίξπηρ, ο Μιχαήλ Άγγελος και ο Μότσαρτ (βλ. πίνακα) και του εξέθεσα τις αντιρρήσεις μου. Ήταν πολύ κατατοπιστικός.

 

Μ: Δεν μπορείς να αναφέρεις εκατοντάδες ονόματα και πολλές φορές δεκάδες μέσα στην ίδια σελίδα. Θα μπερδευτεί και θα κουραστεί ο αναγνώστης.

Ο: Δεν θα τα διαβάζουν. Θα τα ακούνε. Μπορώ. Είμαι ο Όμηρος.

 

Μ: Τουλάχιστον μην αναφέρεις τον κάθε ήρωα πότε με το όνομά του και πότε με την καταγωγή από τον πατέρα του (Πηλείδης, Τυδείδης, κλπ.). Είναι ακόμα μεγαλύτερο μπέρδεμα.

Ο: Θα το κάνω καταπώς βολεύει το δακτυλικό εξάμετρο των στίχων μου. Είμαι ο Όμηρος.

 

Μ: Δεν μπορείς να τους παρουσιάζεις όλους ισόθεους, γενναίους, ανδρείους, ήρωες, πάνσοφους κλπ. Φτιάχνεις ασπρόμαυρους χαρακτήρες έτσι. Είναι κλισέ.

Ο: Μπορώ. Ανάμεσα σε άλλους, εφηύρα το κλισέ. Είμαι ο Όμηρος.

 

Μ: Δεν μπορείς να ξεκινάς παρομοιώσεις που το πρώτο σκέλος τους διαρκεί στίχους ολόκληρους και αποτελεί μια σκηνή από μόνο του. Είναι τεράστιες, και καμιά φορά ο αναγνώστης ξεχνάει τι ξεκίνησες να παρομοιάσεις.

Ο: Μπορώ να γράψω ολόκληρες ραψωδίες μέσα σε ομηρικές παρομοιώσεις, αλλά έκανα περικοπές. Και, παρά την αυτοσυγκράτησή μου, μπορώ να σε κάνω να χαθείς μέσα τους ακούγοντάς τες. Είμαι ο Όμηρος.

 

Μ: Δεν μπορείς να έχεις τόσο σκληρές και σπλάτερ σκηνές μάχης, τον ένα να του σπάει το δόρυ τα δόντια και να του βγαίνει απ' τον σβέρκο, ο άλλος να πέφτει στα γόνατα κρατώντας τ' άντερά του, και να περιμένεις το έργο σου με τόση βία να γίνει επιτυχία.

Ο: (αναστεναγμός) Θα σου 'λεγα τώρα ποιος είμαι...

 

Μ: Δεν μπορείς να θυμάσαι απ’ έξω είκοσι τέσσερεις ραψωδίες, με εφτακόσιους στίχους κατά μέσο όρο η κάθε μια, εκατόν τριάντα χιλιάδες λέξεις σύνολο! Πρέπει να είσαι μηχανή!

Ο: Μπορώ. Χωρίς να τις δω ποτέ γραμμένες. Και δεν είμαι μηχανή. Είμαι ο Όμηρος.

 

Μ: Δεν μπορείς να επινοείς τρεις καινούργιες σύνθετες λέξεις σε κάθε σελίδα επί 360 σελίδες! Είναι πολλές! Οι γλωσσικές καινοτομίες πρέπει να γίνονται με μέτρο για να μην προκαλούν.

Ο: Μπορώ. Για την ακρίβεια επινόησα τις γλωσσικές καινοτομίες. Είμαι ο Όμηρος.

 

Μ: Μα δεν μπορεί να κάνεις τέτοια κατάχρηση στις επινοημένες σύνθετες λέξεις και να είναι όλες πετυχημένες, εντυπωσιακές και συγχρόνως εξαιρετικά δύσκολο να χρησιμοποιηθούν από άλλον!

Ο: Αυτό ακριβώς έκανα. Είμαι ο Όμηρος.

 

Μ: Δεν μπορείς ν’ ανακατεύεις όλη την ώρα τους θεούς στην εξέλιξη του πολέμου. Είναι παράλογο, και μερικές φορές υποβιβάζει την ικανότητα των ηρώων.

Ο: Μπορώ. Είναι το φανταστικό στοιχείο του έργου, και εγώ καθορίζω τη συχνότητα της χρήσης του. Ούτε ο Έκτορας, ούτε ο Αχιλλέας έμειναν στην ιστορία ως οι ανίκανοι που τους βοηθούσαν οι θεοί. Επειδή είμαι ο Όμηρος.

 

Μ: Δεν μπορείς να βάζεις τόσο συχνά τέτοια ποταπά κίνητρα στους χαρακτήρες σου. Δεν αρμόζουν σε ήρωες ή θεούς. Μου χαλάει όλη την τέλεια εικόνα που φτιάχνεις γι’ αυτούς με όλα εκείνα τα φοβερά και τρομερά επίθετα.

Ο: Α, όχι και τόσο ασπρόμαυροι χαρακτήρες τελικά, ε; Λοιπόν, μπορώ. Είμαι ο Όμηρος.

 

Μ: Δεν μπορείς να ξοδεύεις όλη τη ραψωδία Β για να περιγράψεις με κάθε λεπτομέρεια τον στρατό των Αχαιών και πόσα καράβια (που δεν θα παίξουν κανένα ρόλο αργότερα) είχε φέρει ο κάθε πολέμαρχος, και να ελπίζεις ότι θα διαβάζεσαι δεκαετίες ή και αιώνες στο μέλλον.

Ο: Έχεις δίκιο, δεν μπορώ. Ούτε για αιώνες, πόσο μάλλον για δεκαετίες. Χιλιετίες σου κάνουν; Είμαι ο Όμηρος.

 

Μ: Δεν μπορείς να παρουσιάζεις τα πάντα στην ιστορία σου τόσο μα τόσο επικά. Το κλέος, το κάλλος, η ανδρεία, η δύναμη, η σοφία, η ταχύτητα, η τέχνη, η ισχύς. Πόσο έπος πια;

Ο: Μπορώ. Είμαι το έπος. Είμαι ο Όμηρος.

 

Μ: Δεν μπορείς να γράφεις ένα βιβλίο με όλα τα παραπάνω, που χρειάζομαι δύο μήνες για να το τελειώσω ακόμα και στη μετάφραση, και να μου αρέσει τόσο!

Ο: Μπορώ. Είμαι ο Όμηρος.

 

 

[Πίνακας: Jean-Auguste-Dominique Ingres, Η Αποθέωση του Ομήρου, 1827, Λούβρο. Τον Όμηρο αποθεώνουν περί τις σαράντα πέντε μεγάλες μορφές της αρχαιότητας και του σύγχρονου κόσμου. Στα πόδια του καθιστές η Ιλιάδα και η Οδύσσεια.]



12 Comments


Recommended Comments

...είμαι ο G.R.R.Martin.

Ντροπή, Κέλλυ...

 

Όσο για τον Μιχάλη: καταπληκτική η "συνέντευξή σου".

Είναι πράγματι ο Όμηρος, και μπορεί τα πάντα.

 

Απλά, έχω την εντύπωση ότι ο Όμηρος μας πρόσφερε τους κανόνες του δράματος, για να μπορούν οι σύγχρονοι δραματουργοί να τους σπάνε.

 

Ποια μετάφραση διάβασες, Μιχάλη; Από ποιες εκδόσεις;

  • Like 3

Share this comment


Link to comment

Απλά η κριτική αυτή μου θυμίζει κριτικές στα βιβλία του GRRM (άπειροι χαρακτήρες και λεπτομέρειες συχνά άχρηστες κλπ).

Ελπίζω η μετάφραση να μην ήταν του Καζαντζάκη. Μάλλον ελπίζω να μην έχει μεταφράσει και την Ιλιάδα εκτός από την Οδύσσεια ο Καζαντζάκης.

Share this comment


Link to comment

Ναι, ήθελα να το αναφέρω αυτό, αλλά το παρέλειψα:

 

Μετάφραση Ιάκωβου Πολυλά, και μάλιστα εξαιρετική, απ' όσο μπορώ να κρίνω.

 

Εκδόσεις Ι.Γ. Βασιλείου, πρώτη έκδοση 1923. Εγώ διάβασα την τέταρτη έκδοση του 1970.

  • Like 3

Share this comment


Link to comment

Είναι εντυπωσιακό πόσο "σύγχρονες" είναι σε μερικά σημεία οι απόψεις και οι συμπεριφορές. Η προσποίηση, η ειρωνεία, οι δικαιολογίες, είναι μερικές φορές καταπληκτικά. Κάποιοι θεοί και ήρωες αναδύονται μπροστά σου και πιστεύεις ότι θα  μπορούσες πραγματικά να επικοινωνήσεις μαζί τους.

Κι εκείνο το Ω της Ιλιάδας. Αχ, εκείνο το Ω! Ακόμα θυμάμαι ότι το διάβαζα μέσα στον Ηλεκτρικό κατεβαίνοντας για τη δουλειά και πόσο πολύ ζορίστηκα να μην κλάψω στη σκηνή του Πρίαμου με τον @#$% Αχιλλέα!

  • Like 2

Share this comment


Link to comment

Πολύ ωραίος φανταστικός διάλογος με τον μεγάλο ποιητή! Εύγε!

Share this comment


Link to comment

Είπαμε δε διαβάζεις σύγχρονο επικό φάνταζυ, ε; :p

  • Like 1

Share this comment


Link to comment

Γενικά όχι. Είμαι βέβαιος ότι οι σύγχρονοι έχουν χτίσει πάνω σε όλ' αυτά, αν αυτό εννοείς. Είναι νομοτελειακό αυτό, και έτσι πρέπει και έτσι γίνεται σε όλα τα είδη. Φαντάζομαι ότι θα υπάρχουν αρκετά αριστουργήματα που με κάποια φανταστική "αντικειμένική" (με πολλά εισαγωγικά, αναπόφευκτα) μέθοδο θα μπορούσαν να θεωρηθούν ανώτερα σε κάποιους τομείς, ή και στο σύνολο, από τον Όμηρο. Υπάρχει παρόλ' αυτά ένας τομέας από αυτά που αναφέρω στο post στον οποίο δεν μπορώ να φανταστώ εύκολα κάτι καλύτερο: το λεξιλόγιο. Η έμμετρη φόρμα τον ευνοεί βέβαια, αλλά τα ζογκλερικά που κάνει ο Όμηρος είναι απίστευτα.

  • Like 1

Share this comment


Link to comment

Πολύ μου άρεσε ο διάλογος με τον Όμηρο! Έχω την άδεια να το αναρτήσω στο φατσοτεφτέριον, παρακαλώ;

Share this comment


Link to comment

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
×

Important Information

You agree to the Terms of Use, Privacy Policy and Guidelines. We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue..