Jump to content


Photo
* * * * * 5 votes

Απλοί κανόνες για μικρολαθάκια που κάνουμε όλοι


  • Please log in to reply
147 replies to this topic

#41 Arachnida

Arachnida

    Fantazist

  • Members
  • 1.125 posts
  • Gender:Male
  • Όνομα:Γιάννης

Posted 18 Σεπτέμβριος 2010 - 14:43

Κανόνας 7: Παύλες



Ανάμεσα σε δυο λέξεις που προφέρονται μαζί (δυο ίδιες ή αντίθετες λέξεις που εκφράζουν τρόπο), βάζουμε παύλα κι όχι κενό:

π.χ. Στέκονταν πλάι-πλάι όπως περπατούσαν σιγά-σιγά. Κοιτούσαν αριστερά-δεξιά και σχολίαζαν λίγο-πολύ τα πάντα.

Πάντα αφήνουμε ένα κενό πριν από μια παύλα κι ένα ακόμη κενό μετά από αυτήν, εκτός αν είναι παύλα σε διάλογο. Ουσιαστικά μιλάμε για παύλες που στη θέση τους θα μπορούσαν να μπουν παρενθέσεις ή, σε κάποιες περιπτώσεις, κόμματα (σε λογοτεχνικό κείμενο στα ελληνικά, δεν βάζουμε παρενθέσεις, οι παύλες είναι το σωστό)

π.χ. Ο Παύλος – για να αναφέρω μόνο έναν – ψώνιζε από αυτό το κατάστημα.



Δυσκολεύομαι να το αποδεχτώ αυτό εδώ το πρώτο...



Νομίζω επιλογή στυλ είναι αυτό. Έχω δει σε πολλά βιβλία να αφήνουν κενό και να μην βάζουν παύλες.

KingdomOfArachnida Βορειοδυτικές
στο τέλος του κόσμου υπάρχει η αρχή


#42 dagoncult

dagoncult
  • Members
  • 1.201 posts
  • Gender:Male

Posted 19 Σεπτέμβριος 2010 - 13:15

Τι γίνεται παιδιά μ' αυτό το '' από κει '' ή '' από 'κεί '' ; Είναι ψείρισμα, το ξέρω, αλλά μου έχει κολλήσει και δεν θέλω να το πάω απλά και μόνο όπως μου φαίνεται εμένα καλύτερο.

''Drop out of life with bong in hand

Follow the smoke toward the riff filled land''

Sleep - Dopesmoker


#43 Stanley

Stanley

    το αγόρι της διπλωτής πόρτας

  • Members
  • 1.732 posts
  • Gender:Male
  • Όνομα:Χρήστος

Posted 19 Σεπτέμβριος 2010 - 13:50

Νομίζω είναι με απόστροφο το σωστό.Και λογικά να το δεις,κανονικά είναι "εκεί" οπότε αφού φεύγει το ε,θα πρέπει να πάει απόστροφος.
Ένας άνθρωπος που τον μποδίζουν να βαδίζει
ένας άνθρωπος που τον αλυσοδένουνε

#44 Electroscribe

Electroscribe

    paper rhino

  • Members
  • 1.041 posts
  • Gender:Male
  • Όνομα:Λευτέρης

Posted 19 Σεπτέμβριος 2010 - 15:14

'' από κει ''

ή

'' από 'κεί ''

?


Είναι αρκετά περίπλοκο ζήτημα. Για λεπτομέρειες, δες εδώ

Απ' όσο μπορώ να καταλάβω, το ορθό είναι τυπικά "από κει/δω", χωρίς απόστροφο και χωρίς τόνο, αλλά αποτελεί παράβαση άλλων κανόνων του μονοτονικού (το "από κει" διαβάζεται "απόκει", όχι "αποκεί"). Η άλλη εκδοχή είναι "από 'δώ/'κεί", με απόστροφο και τόνο, ενώ υπάρχει και το "αποδώ/αποκεί" σαν μία λέξη. Κάθε πλευρά μπορεί να στηρίξει τη δική της εκδοχή κάπου, χωρίς να υπάρχει συμφωνία.


(Είναι κι αυτό σε κάποιες διευκρινίσεις/διορθώσεις/συμπληρώσεις που θέλω να κάνω στο τόπικ μόλις βρω χρόνο, αν κι έχω αρχίσει να μετανιώνω που το δημιούργησα)
Χειμώνος ορχού, ει θέρους ηύλεις.
<><

#45 Electroscribe

Electroscribe

    paper rhino

  • Members
  • 1.041 posts
  • Gender:Male
  • Όνομα:Λευτέρης

Posted 24 Νοέμβριος 2010 - 08:56

Κανόνας 11: παίζοντας ή παίζωντας;

- Οι μετοχές γράφονται με όμικρον όταν το ‘ο’ δεν τονίζεται και με ωμέγα όταν τονίζεται.

π.χ. παίζοντας, τρέχοντας ΟΧΙ παίζωντας, τρέχωντας

ρωτώντας, αγκομαχώντας ΟΧΙ ρωτόντας, αγκομαχόντας

ΠΡΑΚΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ: Απομνημονεύστε μια σωστή ορθογραφία για σιγουριά (για παράδειγμα, παίζοντας ή τρέχοντας) και μετά θα μπορείτε να τσεκάρετε αν η λέξη που θέλετε να γράψετε τονίζεται σαν αυτή ή όχι (που σημαίνει αν γράφεται σαν αυτή ή όχι).


ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΕΞΑΙΡΕΣΗ: Το ‘όντας’ σκέτο (=αφού είναι/ήταν).

π.χ. Όντας εργένης, έκανε τις δουλειές του σπιτιού μόνος του.

Edited by Electroscribe, 24 Νοέμβριος 2010 - 09:27.

Χειμώνος ορχού, ει θέρους ηύλεις.
<><

#46 Electroscribe

Electroscribe

    paper rhino

  • Members
  • 1.041 posts
  • Gender:Male
  • Όνομα:Λευτέρης

Posted 24 Νοέμβριος 2010 - 09:15

Κανόνας 12: πολύ/πολλή

- Το ‘πολύ’ είναι ουδέτερο, το ‘πολλή’ είναι θηλυκό. Αν στη φράση θα μπορούσε να γραφτεί ‘τόσο’, έχουμε ουδέτερο. Αν θα μπορούσε να γραφτεί ‘τόση’, είναι θηλυκό.

π.χ. Είχα πολλή δουλειά = Είχα τόση δουλειά ΟΧΙ Είχα πολύ δουλειά

Έκανες πολύ ωραία δουλειά = Έκανες τόσο ωραία δουλειά ΟΧΙ Έκανες πολλή ωραία δουλειά

ΑΛΛΟΣ ΤΡΟΠΟΣ: Το ‘πολλή’ αναφέρεται στο πλήθος του ουσιαστικού, το ‘πολύ’ στο πλήθος του επιθέτου. Αν αλλάξει η σειρά των λέξεων στην πρόταση, το ‘πολλή’ μπορεί να πάει τελευταίο (στέκει από μόνο του), το ‘πολύ’ όχι (θέλει άλλη μια λέξη μετά, με την οποία πάει πακέτο).

π.χ. Είχα πολλή δουλειά = Η δουλειά που είχα ήταν πολλή

Έκανες πολύ ωραία δουλειά = Η δουλειά που έκανες ήταν πολύ ωραία

Edited by Electroscribe, 24 Νοέμβριος 2010 - 09:28.

Χειμώνος ορχού, ει θέρους ηύλεις.
<><

#47 Electroscribe

Electroscribe

    paper rhino

  • Members
  • 1.041 posts
  • Gender:Male
  • Όνομα:Λευτέρης

Posted 24 Νοέμβριος 2010 - 09:24

Κανόνας 13: εξέδωσε/εκδόθηκε

- Το ρήμα δίνω/δίδω στις διάφορες μορφές και τα παράγωγά του, παίρνει όμικρον στην παθητική φωνή (αυτό που δίνεται είναι στην ονομαστική = άρθρα ο, η, οι) και ωμέγα στην ενεργητική φωνή (αυτό που δίνεται είναι στην αιτιατική = άρθρα τον, την, τους).

π.χ. Εξέδωσα την καινούρια μου συλλογή διηγημάτων από τον Φωτεινό. ΑΛΛΑ

Η καινούρια μου συλλογή διηγημάτων εκδόθηκε από τον Φωτεινό.

Οι τρομοκράτες παρέδωσαν σώους τους ομήρους. ΕΝΩ

Οι τρομοκράτες παραδόθηκανστην αστυνομία.

Όπως είχε συμφωνηθεί, τους έδωσα. ΕΝΩ

Όπως είχε συμφωνηθεί, μου δόθηκαν. [εννοείται ‘αυτοί/αυτές’]

- Αν αυτό που δίνεται είναι ουδέτερο (οπότε έχει το ίδιο άρθρο σε ονομαστική και αιτιατική), σκεφτόμαστε πώς θα ήταν με αρσενικό ή θηλυκό.

π.χ. Εξέδωσα το καινούριο μου μυθιστόρημα από τον Φωτεινό. (αν έλεγα ‘τη συλλογή’, θα ήταν σε αιτιατική)

Το καινούριο μου μυθιστόρημα εκδόθηκε από τον Φωτεινό. (αν έλεγα ‘Η συλλογή’, θα ήταν σε ονομαστική)

- Αν δεν αναφέρεται καθόλου αυτό που δίνεται, τότε έχουμε ωμέγα.

π.χ. Μετά από τόση πίεση, ενέδωσα.

- Όλα τα ουσιαστικά και επίθετα που προέρχονται από το ‘δίνω’ γράφονται με όμικρον.

π.χ. Προδότης, δόση, παραδοτέο, εκδόσεις.

ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΕΞΑΙΡΕΣΗ: δωσίλογος.

Edited by Electroscribe, 24 Νοέμβριος 2010 - 11:08.

Χειμώνος ορχού, ει θέρους ηύλεις.
<><

#48 Electroscribe

Electroscribe

    paper rhino

  • Members
  • 1.041 posts
  • Gender:Male
  • Όνομα:Λευτέρης

Posted 24 Νοέμβριος 2010 - 09:36

Κανόνας 14: βάλω/βάλλω

- Άλλο το ‘να/θα βάλω’ = να/θα τοποθετήσω [μορφή του ρήματος ‘βάζω’], άλλο το ‘βάλλω’ = ρίχνω/εκτοξεύω.

π.χ. Έβαλα το πιστόλι πίσω στο συρτάρι.

Έβαλλα με το τόξο μου.

- Για τα ρήματα που τελειώνουν σε -λω (εκτός από τα ‘οφείλω’ και ‘θέλω’) ισχύει ο εξής κανόνας: όταν η πράξη που αναφέρεται γίνεται πολλές φορές, βάζουμε πολλά (=δύο) -λ-. Όταν η πράξη γίνεται μία μόνο φορά, βάζουμε ένα μόνο -λ-. [μνημονικός κανόνας του Γρ. Ξενόπουλου]

π.χ. Το ενοίκιο που θα καταβάλλετε είναι πεντακόσια ευρώ. [κάθε μήνα]

Θα μας καταβάλετε μια εγγύηση ύψους διακοσίων ευρώ. [μια φορά μόνο]

Ανέβαλλα τη συνάντηση συνέχεια, αλλά δεν τη γλίτωσα στο τέλος. [κάθε φορά]

Ανέβαλα τη συνάντηση της προηγούμενης Τρίτης για σήμερα. [μια φορά μόνο]

Αν σφάλω, διόρθωσέ με. [αν αυτό που λέω είναι λάθος, τώρα να με διορθώσεις]

Αν σφάλλω, διόρθωνέ με. [αν κάνω λάθη, κάθε φορά να με διορθώνεις]

- Τα παράγωγα που δεν είναι ρήματα γράφονται όλα με ένα λάμδα.

π.χ. βολή, προβολή, αμφιβολία, αναγγελία, συμβολή, περιβολή, ψαλμός, παλμός

Edited by Electroscribe, 24 Νοέμβριος 2010 - 09:42.

Χειμώνος ορχού, ει θέρους ηύλεις.
<><

#49 Electroscribe

Electroscribe

    paper rhino

  • Members
  • 1.041 posts
  • Gender:Male
  • Όνομα:Λευτέρης

Posted 24 Νοέμβριος 2010 - 09:42

Κανόνας 15: παρ(αγ)άγω/προ(αγ)άγω

- Όταν η πράξη που αναφέρεται γίνεται πολλές φορές, βάζουμε ένα ‘αγ’. Όταν η πράξη γίνεται μία μόνο φορά, βάζουμε δύο ‘αγ’. [ανάποδα από το βάλω/βάλλω]

π.χ. Είχα αναλάβει να παραγάγω ένα ειδικό όχημα. [μια φορά]

Η εταιρεία μας θα παράγει αυτοκίνητα ώσπου να κλείσει. [συνέχεια]

- Η σωστή μορφή του ‘παράγω’ στον Μέλλοντα είναι ‘παράξω’ όχι ‘παραγάγω’.

π.χ. Θα παράξω το διάλυμα που ζητήσατε. ΣΩΣΤΟ

Θα παραγάγω το διάλυμα πουζητήσατε. ΛΑΘΟΣ

Edited by Electroscribe, 24 Νοέμβριος 2010 - 09:43.

Χειμώνος ορχού, ει θέρους ηύλεις.
<><

#50 Electroscribe

Electroscribe

    paper rhino

  • Members
  • 1.041 posts
  • Gender:Male
  • Όνομα:Λευτέρης

Posted 24 Νοέμβριος 2010 - 09:47

Κανόνας 16: Μετοχές: κρυμένος ή κρυμμένος;

- Η [παθητική] μετοχή [παρακειμένου], δηλαδή η λέξη που δείχνει πως κάποιος/κάποιοι είχαν μια ιδιότητα, γράφεται με δυο ‘μ’ μόνο όταν το ρήμα γι’ αυτήν την ιδιότητα τελειώνει σε -βω, -πω, -φω, -πτω.

π.χ. ράβω -> ραμμένος [ραμμένη/ραμμένο/ραμμένοι κτλ.]

εγκαταλείπω -> εγκαταλειμμένος [ΟΧΙ εγκαταλειμένος]

βάφω -> βαμμένος

απορρίπτω -> απορριμμένος [άλλο από το απορώ -> απορημένος]

βλάπτω -> βλαμμένος

παίρνω -> παρμένος

λύνω -> λυμένος

τσακίζω -> τσακισμένος

μαγεύω -> μαγεμένος

αναπαύω -> αναπαυμένος

Edited by Electroscribe, 24 Νοέμβριος 2010 - 11:07.

Χειμώνος ορχού, ει θέρους ηύλεις.
<><

#51 Electroscribe

Electroscribe

    paper rhino

  • Members
  • 1.041 posts
  • Gender:Male
  • Όνομα:Λευτέρης

Posted 24 Νοέμβριος 2010 - 09:53

Κι ένας κανόνας για τον heiron:

Κανόνας 4α: Τι/τι και η/ή

- Η λέξη ‘τι’ δεν τονίζεται ΠΟΤΕ. Ούτε στην αρχή μιας ερώτησης, ούτε σε καμιά άλλη περίπτωση.

- Η λέξη ‘η’ τονίζεται όταν δεν είναι άρθρο αλλά εισάγει δυο εναλλακτικές περιπτώσεις.

π.χ. Ποια γραβάτα πάει μ’ αυτό το πουκάμισο; Η μπλε ή η κόκκινη;

Ή αυτό ή εκείνο, όχι και τα δύο.

Edited by Electroscribe, 24 Νοέμβριος 2010 - 09:53.

Χειμώνος ορχού, ει θέρους ηύλεις.
<><

#52 dagoncult

dagoncult
  • Members
  • 1.201 posts
  • Gender:Male

Posted 24 Νοέμβριος 2010 - 14:01

Κανόνας 14: βάλω/βάλλω
Κανόνας 15: παρ(αγ)άγω/προ(αγ)άγω
Κανόνας 16: Μετοχές: κρυμένος ή κρυμμένος;



Πολύ (πολλή) καλή φάση, ειδικά τα 14,16 τα ξεφτυλίζω στα λάθη χωρίς διορθωτή κειμένου. Ρισπέκτ για τη βοήθεια. Posted ImagePosted ImagePosted ImagePosted Image

''Drop out of life with bong in hand

Follow the smoke toward the riff filled land''

Sleep - Dopesmoker


#53 Stanley

Stanley

    το αγόρι της διπλωτής πόρτας

  • Members
  • 1.732 posts
  • Gender:Male
  • Όνομα:Χρήστος

Posted 24 Νοέμβριος 2010 - 14:20

Να επισημάνουμε κι ένα πολύ συχνό λάθος, που το βλέπω παντού: το σωστό είναι καμένος και όχι καμμένος.

Επίσης, στις μετοχές σε -όμενος δεν ισχύει ο κανόνας των 2 μ. Δηλαδή, είναι π.χ αναγραφόμενος και όχι αναγραφόμμενος.
Ένας άνθρωπος που τον μποδίζουν να βαδίζει
ένας άνθρωπος που τον αλυσοδένουνε

#54 NIKANTHI

NIKANTHI
  • Members
  • 195 posts
  • Gender:Male
  • Όνομα:Νικος

Posted 26 Δεκέμβριος 2010 - 13:15

Μια ερώτηση, στον διάλογο στο να αναγράψεις μια συνομιλία χρησιμοποιείς εισαγωγικά ,παράδειγμα

<<Τη κάνης >>

<<μια χαρά εσύ>>

Η?? και παύλες ? παράδειγμα

- Τη κάνης

- Μια χαρά εσύ

Έχει διάφορα στην έκφραση, Η??είναι το ιδιο, η παύλες είναι λάθος η χρησιμοποιούνται προς άλλο σκοπό


"May the Force be with me"

#55 Μάρβιν ΑΑΠ

Μάρβιν ΑΑΠ
  • Members
  • 587 posts
  • Gender:Female
  • Όνομα:Ζx2

Posted 26 Δεκέμβριος 2010 - 13:32

Μια αρκετά εκτενής σχετική συζήτηση είχε γίνει παλιότερα εδώ. :)
«Το αναπόφευκτον φυγείν αδύνατον»

#56 NIKANTHI

NIKANTHI
  • Members
  • 195 posts
  • Gender:Male
  • Όνομα:Νικος

Posted 28 Δεκέμβριος 2010 - 13:01

Μια αρκετά εκτενής σχετική συζήτηση είχε γίνει παλιότερα εδώ. :)


ευχαριστώ πολύ φίλος
"May the Force be with me"

#57 Nihilio

Nihilio

    Τιποτένιος

  • Global Moderators
  • 11.501 posts
  • Gender:Male
  • Όνομα:Μιχάλης

Posted 28 Αύγουστος 2011 - 16:24

Αναρρωτιέμαι γιατί δεν είχα κάνει τόσο καιρό αυτό το πολύ χρήσιμο θέμα pinned. Όπως και να έχει, πλέον είναι πάνω πάνω για να το βρίσκετε εύκολα όταν ψάχνετε για κάποιον ορθογραφικό κανόνα.
Posted Image

- Civilised men are more discourteous than savages because they know they can be impolite without having their skulls split, as a general thing.

R.E. Howard - The Tower of the Elephant

#58 TheTregorian

TheTregorian
  • Members
  • 817 posts
  • Gender:Male
  • Όνομα:Γιώργος

Posted 31 Αύγουστος 2011 - 18:13

Έχω την εξής απορία: Οι απόστροφοι σ' ένα λογοτεχνικό κείμενο καθώς κι οι συντμήσεις (πχ "για 'κείνη" αντί του "για εκείνη") είναι θεμιτές σ' ένα λογοτεχνικό κείμενο ή θεωρούνται informal κατά κάποιον τρόπο;

Επίσης αν θέλω να πω "Από το όνειρο", είναι ορθό να γραφτεί: Απ' τ' όνειρο; Αισθητικά δε μ' άρεσαν ποτέ αυτές οι συνεχόμενες απόστροφοι, αλλά δεν είναι λογικό;;

#59 Count Baltar

Count Baltar

    Βδελυρός πεμπτοφαλαγγίτης

  • Members
  • 909 posts
  • Gender:Male
  • Όνομα:Νίκος

Posted 31 Αύγουστος 2011 - 19:23

Έχω την εξής απορία: Οι απόστροφοι σ' ένα λογοτεχνικό κείμενο καθώς κι οι συντμήσεις (πχ "για 'κείνη" αντί του "για εκείνη") είναι θεμιτές σ' ένα λογοτεχνικό κείμενο ή θεωρούνται informal κατά κάποιον τρόπο;

Επίσης αν θέλω να πω "Από το όνειρο", είναι ορθό να γραφτεί: Απ' τ' όνειρο; Αισθητικά δε μ' άρεσαν ποτέ αυτές οι συνεχόμενες απόστροφοι, αλλά δεν είναι λογικό;;


Προσωπικά, δεν έχω κανένα πρόβλημα να δω πλήθη συντμήσεων σε λογοτεχνικό κείμενο. Ένα πονηρό κόλπο είναι η μοιρασιά: ο "αφηγητής" μιλάει χωρίς συντμήσεις, οι χαρακτήρες μιλάνε. (Εκτός αν βγάζει λόγο ο Μέγας Μάγιστρος, π.χ., οπότε υποτίθεται ότι μιλάει επισημότατα.

Παιδιά, όχι επισημότητες στη λογοτεχνία, πληζ!!!!!

#60 deadend

deadend
  • Members
  • 449 posts
  • Gender:Female
  • Όνομα:ΑΡΕΤΗ

Posted 31 Αύγουστος 2011 - 21:53

Έχω την εξής απορία: Οι απόστροφοι σ' ένα λογοτεχνικό κείμενο καθώς κι οι συντμήσεις (πχ "για 'κείνη" αντί του "για εκείνη") είναι θεμιτές σ' ένα λογοτεχνικό κείμενο ή θεωρούνται informal κατά κάποιον τρόπο;

Επίσης αν θέλω να πω "Από το όνειρο", είναι ορθό να γραφτεί: Απ' τ' όνειρο; Αισθητικά δε μ' άρεσαν ποτέ αυτές οι συνεχόμενες απόστροφοι, αλλά δεν είναι λογικό;;


Νομίζω ότι εδώ ακολουθούμε την μουσική μέσα μας και μετά τον χαρακτήρα που περιγράφουμε. Πολλές φορές υπάρχει ανίθεση , γιατί θέλουμε να χώσουμε και κάτι που έχουμε στο κεφάλι μας. άρα σταματάμε και ξαναδιαβιάζουμε την προτάση και βρήσκουμε τη λύση. (προσθέτουμε για χάρη της μουσικής στον αφηγητή και κόβουμε στον χρακτήρα για χάρη της πλοκής)
end




0 user(s) are reading this topic

0 members, 0 guests, 0 anonymous users