[nikosal]

Ότι πολλές ελληνικές μεταφράσεις εφ είναι κακές το ξέρουμε όλοι και έχει πολλές φορές αναφερθεί σε διάφορα μηνύματα. Χωρίς να έχω εμπειρία στη δουλειά του μεταφραστή (έχω βέβαια στη... δουλειά του αναγνώστη) σημειώνω ότι υπάρχουν δυο ειδών προβλήματα: Κακές αποδόσεις ξένων φράσεων, μια εδώ, μια εκεί. Και, ακόμα χειρότερα, κακή απόδοση του κειμένου συνολικά, ώστε το τελικό αποτέλεσμα να είναι δυσανάγνωστο. Μπορεί δηλαδή ο μεταφραστής να μην έχει αποδώσει λανθασμένα εκφράσεις κλπ. αλλά να έχει χειριστεί άσχημα την ελληνική γλώσσα και να έχει -έτσι- καταστρέψει την ατμόσφαιρα. Αυτή η δεύτερη κατηγορία κακών μεταφράσεων με ενοχλεί περισσότερο και είναι και πιο συνηθισμένη. Για αυτό και τα τελευταία δέκα χρόνια διαβάζω κυρίως στο πρωτότυπο, όταν αυτό είναι τα αγγλικά. Φυσικά υπάρχουν και πολλές καλές μεταφράσεις στα ελληνικά, από ανθρώπους που και το αντικείμενο κατέχουν και αίμα έχουν χύσει να κάνουν σωστά τη δουλειά τους.

Ποιος φταίει για τις κακές μεταφράσεις; Ο εκδότης ή ο μεταφραστής; Νομίζω ότι κάποτε, πριν 25 - 30 χρόνια, όταν ο Κάκτος έβγαλε μαζικά εφ είχε απίστευτα κακές μεταφράσεις, αν και ανάμεσά τους είχε και κάποιες καλές (πχ. την Κυβεριάδα). Δεν θέλω να μηδενίσω τη δουλειά του Κάκτου, στο κάτω κάτω από τον Κάκτο και τον Εξάντα εκείνη την εποχή (το 1980 κ.ε.) μάθαμε την εφ. Αλλά τώρα, όταν πιάνω να διαβάσω ξανά κανένα από τα παλιά βιβλία εκνευρίζομαι αφάνταστα με την ποιότητα της μετάφρασης. Με πιάνει τρόμος μάλιστα ότι ενδέχεται στις ανατυπώσεις του ο Κάκτος να πουλά ακόμα τις ίδιες μεταφράσεις (ωστόσο δεν το γνωρίζω γιατί δεν έχω αγοράσει Κάκτο εδώ και πολλά χρόνια. Ας πει κανένας άλλος αν ξέρει). Ποιος φταίει λοιπόν; Πιστεύω ο εκδότης που προσλάμβανε νέα και παντελώς άπειρα παιδιά (τουλάχιστον τη δεκαετία του '80), τα πλήρωνε φραγκοδίφραγκα και δεν ξοδευόταν να βάλει κάποιον αξιόπιστο επιμελητή να ρίξει μια ματιά στο κείμενο. Ο συγκεκριμένος μάλιστα εμφανίζεται και σε συνεντεύξεις να διαμαρτύρεται που η πολιτεία δεν έχει αναγνωρίσει το έργο του κλπ. τα αφήνω όμως αυτά, γιατί δεν είναι ο Χατζόπουλος το θέμα μου. Μάλιστα πολλά από τα παιδιά αυτά δεν αποκλείεται στη συνέχεια να έγιναν επαγγελματίες και καλοί μεταφραστές. Το κακό βέβαια είναι ότι ακόμα και τώρα (για να μην τα ρίχνουμε όλα στον Κάκτο του 1980) κυκλοφορούν βιβλία εφ με μέτριες ή κακές μεταφράσεις (η χειρότερη μάλιστα που έχω δει στη ζωή μου κυκλοφόρησε την τρέχουσα δεκαετία, θα μιλήσω για αυτήν κάποια άλλη στιγμή).

Όλα αυτά μου ήρθαν στο νου καθώς το πρωί σήμερα κατέβασα από το ράφι να διαβάσω ξανά το 2010 του Κλαρκ, Οδύσσεια δύο. Κάκτος 1983, μετάφραση Χ. Ξενούλη. Σελ. 30: (αναφέρεται στη χαλασμένη κεραία) "... βρισκόταν σε τέλεια καλή κατάσταση". Ούτε καν απλά ελληνικά δηλαδή. Υποθέτω (δεν έχω το πρωτότυπο) προσπαθεί να αποδώσει το "perfectly good condition". Και παρακάτω, σελ. 32: "Αυτό το μυστήριο ήταν για να ανησυχούν άλλοι". Αναφέρεται στον Τσάντρα και πιθανότατα προσπαθεί και πάλι να αποδώσει λέξη προς λέξη κάτι, που καταστρέφεται από αυτό το "ήταν". Μάλλον ήθελε να πει κάτι σαν "Αυτό όμως το μυστήριο απασχολούσε άλλους" ή "ας το έλυναν άλλοι".

Τι γνώμη έχετε για τις ελληνικές μεταφράσεις εφ;
Πού νομίζετε ότι οφείλεται το πρόβλημα;
Μπορείτε να αναφέρετε παραδείγματα κακών μεταφράσεων για να τις αποφύγουμε; Αν μάλιστα κάναμε και τους εκδότες να τις μαζέψουν πίσω, τόσο το καλύτερο.
Και---
Μια και αυτό θα είχε πλάκα, μπορείτε να αναφέρετε συγκεκριμένα εδάφια (όπως τα δύο παραπάνω) στα οποία οι μεταφραστές να έχουν σκοτώσει την ελληνική γλώσσα ή αυτό που ήθελε να πει ο συγγραφέας;

[Adicto]

Xαχαχα! Το ίδιο σκέφτηκα και εγώ! Μολόγα Κέλλυυυυυ!

υγ αν και νομίζω ότι σε κάποια φάση το "Τουίτυ" και όλα τα παραγωγα του Χατζηγιώργη είχαν τα πρωτεία!

This post has been edited by Adicto: 02 Φεβρουάριος 2012 - 18:21

[wordsmith]

Όχι, όσες φορές το έχω αναφέρει είναι επειδή αυτή είναι η μόνη συγγραφική συμβουλή που θυμάμαι. Τις άλλες τις ξεχνάω. Αλλά ειδικά το show, don't tell νόμιζα ότι έχει ταυτιστεί με κάποιον άλλο εδώ μέσα, ο οποίος άνοιξε και τόπικ με αυτόν τον τίτλο μπας και γλιτώσει τη ρετσινιά, αλλά πού!
(Και βεβαίως τα πρωτεία έχει ο ΧΑ-ΤΖΗ-ΓΙΩΡΓΗΗΗΣ! Τι μασκότ θα ήταν; )
edit: Το βρήκα εκείνο το σημείο - ήταν σε άλλο βιβλίο από αυτό που νόμιζα, στο The 38 most common fiction writing mistakes. Λέει, λοιπόν:

Bart looked down at the gaping hole in his chest, and realized he was paralyzed from the neck down. He was bleeding to death. He decided this was serious.

Και η συμβουλή την οποία illustrates είναι Don't worry about being obvious.

This post has been edited by wordsmith: 02 Φεβρουάριος 2012 - 20:24

[Naroualis]

Ζορρό η συνέχεια: Προσπάθησα σκληρά να είμαι κάπως επιεικής με αυτό το κείμενο κυρίως γιατί δεν ήταν και πολύ παλικαρίσιο να κράζουμε πολλαπλά κάποιον που έχει ήδη τα χάλια του. Ωστόσο...

Σελίδα 269-270: Έσπρωξε το άλογό του και χύμηξε προς τους εχθρούς του που βρίσκονταν κοντύτερα. Άλλη μια σφαίρα σφύριξε ξυστά στο κεφάλι του, ενώ ένας άλλος άντρας του επιτέθηκε με το ξίφος στο χέρι. Ο σενιορ Ζορρό έφερε έξυπνα τον άντρα ανάμεσα στον ώμο του και τοποθέτησε για άλλη μια φορά σπιρούνια στο άλογό του.
------Σας χαρίζω την τοποθέτηση των σπιρουνιών, αλλά αν μπορεί κάποιος να μου εξηγήσει πώς μπορείς να φέρεις ξιφομαχώντας κάποιον ανάμεσα στους ώμους σου; του; Ανάθεμα κι αν κατάλαβα ποιανού ήταν οι ώμοι...

Λίγο παρακάτω στη σελίδα 270: Έβγαλε το σκούρο ρούχο του και τους υποκλίθηκε με εκπληκτικό σαρκασμό, και στη συνέχεια έσπρωξε ξανά το άλογό του και τινάχτηκε μακριά.
-----Και τότε μόνο παρατήρησαν την Ελληνίδα που κυλιόταν σαν δαιμονισμένη στο χώμα, με αφρούς στο στόμα και τα μάτια γυρισμένα μέσα στις κόγχες τους ώστε να φαίνεται μόνο το ασπράδι.

[mman]

Ευθυμία, έλεος!
Μας λοβοτομείς!

[Naroualis]

Και δε σχολίασα καν το ότι ο ίδιος ο Ζορρό, ενώπιων μιας εικοσάδας αντιπάλων, "έβγαλε το σκούρο ρούχο του". Έπαιξε και το You can leave your hat on;

[nikosal]

χαχα τι καλό. Τραντάζομαι από τα γέλια ενώ με κοιτά με απορία η κόρη μου (την κρατώ ανάμεσα στον ώμο μου).

[Nienor]

Ρε συ Ναρού, όσο κι αν το διασκεδάζω μήπως να το ξανασκεφτόσουνα που το διαβάζεις? Νομίζω πως θα δυσκολευτείς να ξαναμιλήσεις ελληνικά άμα το διαβάσεις όλο

[Drake Ramore]

Τωρα σοβαρα, γιατι το διαβαζεις ακόμη;
Δεν σου παει καρδιά να αφησεις βιβλίο στην μέση;

[mman]

Η Ευθυμία είναι ευσυνείδητος άνθρωπος. Άνθρωπος της παρέας. Το διαβάζει για μας.
Ευχαριστούμε για την αυτοθυσία, κορίτσι, αλλά να κοιτάς και την υγεία σου ε;

[nikosal]

Ναρ, μόλις τελειώσεις με το Ζορρό, σου βρήκα άλλες τρεις μεταφράσεις του ιδίου:

Quote

(2010) Συλλογικό έργο, Ζωρζ Μπιζέ: Κάρμεν, Εθνική Λυρική Σκηνή
(2007) Brentano, Clemens, Η ιστορία του γενναίου Κάσπερλ και της όμορφης Άννερλ, Ερατώ
(2006) Vidal, Gore, Μεσσίας, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου
(2003) McCulley, Johnston, Το σημάδι του Ζορρό, Κατάρτι

This post has been edited by nikosal: 03 Φεβρουάριος 2012 - 17:57

[Arachnida]

Ευχαριστώ Ευθυμία, μου έφτιαξες τη μέρα.
Και πιθανότατα την εβδομάδα, μην πω όλο το μήνα.

[Naroualis]

Nienor, on 03 Φεβρουάριος 2012 - 17:02, said:

Ρε συ Ναρού, όσο κι αν το διασκεδάζω μήπως να το ξανασκεφτόσουνα που το διαβάζεις? Νομίζω πως θα δυσκολευτείς να ξαναμιλήσεις ελληνικά άμα το διαβάσεις όλο

Drake Ramore, on 03 Φεβρουάριος 2012 - 17:05, said:

Τωρα σοβαρα, γιατι το διαβαζεις ακόμη;
Δεν σου παει καρδιά να αφησεις βιβλίο στην μέση;

mman, on 03 Φεβρουάριος 2012 - 17:35, said:

Η Ευθυμία είναι ευσυνείδητος άνθρωπος. Άνθρωπος της παρέας. Το διαβάζει για μας.
Ευχαριστούμε για την αυτοθυσία, κορίτσι, αλλά να κοιτάς και την υγεία σου ε;

Πρώτον και σπουδαιότερο, ο Ζορρό είναι ήρωας των παιδικών μου χρόνων. Χελλ, στην τρίτη δημοτικού ΗΜΟΥΝ ο Ζορρό κι η κολλητή μου ήταν ο αλκάλντε. Νιώθω την υποχρέωση, νοσταλγική ίσως να τελειώσω αυτό το βιβλίο.

Δεύτερον, θέλω σοβαρά να το κράξω και να το κράξω σοβαρά. Είναι θέμα αρχής και δεν έχει να κάνει με τη μετάφραση του βιβλίου.

Τρίτον, ε, θα γελάσετε, αλλά είναι στ' αλήθεια διασκεδαστικό να διαβάζεις ένα βιβλίο κατεστραμμένο με αυτόν τον τρόπο. Θα ήταν στ' αλήθεια θλιβερό αν ήταν κάποιο σοβαρό, καλογραμμένο βιβλίο, που να σε στεναχωρούν τα λάθη στη μετάφραση. Αλλά είναι τόσο κακό στο πρωτότυπο, που η κακή μετάφραση απλά το κάνει πιο διασκεδαστικό. Σπάω πλάκα.

Και τέταρτον... Ε, πώς νομίζετε ότι βγαίνουν τα 100 βιβλία ως το τέλος του χρόνου;

nikosal, on 03 Φεβρουάριος 2012 - 17:55, said:

Ναρ, μόλις τελειώσεις με το Ζορρό, σου βρήκα άλλες τρεις μεταφράσεις του ιδίου:

Quote

(2010) Συλλογικό έργο, Ζωρζ Μπιζέ: Κάρμεν, Εθνική Λυρική Σκηνή
(2007) Brentano, Clemens, Η ιστορία του γενναίου Κάσπερλ και της όμορφης Άννερλ, Ερατώ
(2006) Vidal, Gore, Μεσσίας, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου
(2003) McCulley, Johnston, Το σημάδι του Ζορρό, Κατάρτι

Όχι ρε γ@μώτι. όχι ο Κάσπερλ κι η Ανέρλ... Αλλά δε θα πέσω στην παγίδα σου, σενιόρ Αλμπάν. Μπορεί ο χριστιανός να βελτιώθηκε. Μπορεί να μην κάνει πια βιαστικά πράγματα. Πάντα δίνουμε δεύτερη ευκαιρία, όχι για κανέναν άλλον λόγο, αλλά για να μας δώσουν κι εμάς μια δεύτερη ευκαιρία, αν ποτέ χρειαστεί.