Jump to content

Ypnovatis' Blog

  • entries
    8
  • comments
    34
  • views
    1,826

Writing tips #3 - "Show, don't tell"

Ypnovatis

317 views

Εντάξει, πέφτω στα πολύ εύκολα τώρα. Γίνομαι φτηνός, κουραστικός και τγε μπανάλ.

 

Έλα μωρέ, είναι τόσο σημαντικό που δε μπορώ να το παραλείψω. Είναι ο χρυσός κανόνας της συγγραφής αλλά βέβαια όσοι διαβάσετε το backstory "Anderson"

στο θέμα "A different Christmas" θα δείτε ότι δεν τον κρατάω πάντα. Γιατί; Γιατί είμαι ζώον αλλά και γιατί το Anderson ειδικά είναι ένας ορυμαγδός από πληροφορίες

μαζεμένες που εξυπηρετούν έναν σκοπό: Να παίξουμε ένα RPG με τα παιδιά (το οποίο ήταν και αρκετά πετυχημένο αν και κλασικά σταμάτησε το τελευταίο session. devil2.gif)

 

Τι είναι το "Show, don't tell" ;

 

Είναι η απάντηση στην αρρώστια μας να γράφουμε ηλίθια κείμενα χωρίς αξία. :p

 

Eϊναι το μυστικό στο να ζωντανέψουμε τους χαρακτήρες μας. Είναι η ανάσα του γραπτού λόγου και αυτό που κάνει τα ωραία κείμενα, ωραία.

 

Δεν υπάρχει λόγος να διαβάσω ένα έργο φαντασίας(μιλάω για μυθιστόρημα παντός είδους) αν δε μου δημιουργεί εικόνες. Χαζές στοίβες από πληροφορίες καταλήγει να τις προσπερνάει το μάτι. Το μάτι όμως δεν προσπερνάει ποτέ τις ενέργειες.

 

Παράδειγμα:

 

"Η Μαίρη ήταν μια κοπέλα κυκλοθυμική, με γαλάζια μάτια "

 

Για όνομα του Αλλάχ και του Βούδα είναι τραγικό. Μπράβο στη Μαίρη. Δε μας νοιάζει. (Άσε που παίρνουμε και τη θέση του φωτεινού παντογνώστη και τείνει να καταργηθεί ως τρόπος γραφής πλέον.)

 

Όμως:

 

Η Μαίρη κοίταξε τον εαυτό της στο καθρέφτη του μπάνιου. Τα μάτια της γυάλισαν στο φως. Πως την εκνεύριζε αυτό το πράγμα. Θα συμβιβαζόταν και με ένα ζευγάρι οφθαλμούς στο χρώμα του ξύλου. Από την άλλη, όταν γυρνούσε ελαφρώς προφίλ ο θυμός της καταλάγιαζε. Αυτό το γαλάζιο της έδινε κάτι το απόκοσμο. Ίσως αυτό να ήταν η γοητεία της. Τα νεύρα της. Άρπαξε την πούδρα και πασπάλισε τα μούτρα της. Όταν έφυγαν οι ατέλειες ηρέμησε. Μετά θυμήθηκε τον σκύλο της και εκνευρίστηκε πάλι."

 

Νομίζω η διαφορά είναι προφανής και λογική. Οι πληροφορίες δεν πρέπει να στοιβάζονται. Πρέπει να μοιράζονται προσεκτικά στο κείμενο.

Άλλο παράδειγμα:

 

Ο Σάκης δεν πετούσε ποτέ σκουπίδια στο δρόμο.

 

Ο Σάκης περπατούσε αμέριμνος με τον καινούριο δίσκο των Dream Theater να κουδουνίζει στα αυτιά του. Μια κίνηση του τράβηξε την προσοχή. Κάτω από την Καμάρα ένας τύπος αποφάσισε να στολίσει με το λιγδιασμένο πιτόγυρό του το μάρμαρο.

Έβγαλε ένα χαρτομάντιλο και το περιμάζεψε. Κοίταξε γύρω του. Είχε έναν κάδο κάθε είκοσι μέτρα. Απόρησε με τη λογική κάποιων και έβαλε το τρίτο τραγούδι να ξαναπαίξει."

 

Η τελευταία μου πρόταση είναι σχετικά λάθος. Αλλά στέκεται. Εξαρτάται πολύ το που θέλω να δώσω βάση. Αν θέλω απλώς να απορεί είμαι οκ, αν θέλω να εμβαθύνω κι άλλο στο ως βλέπει ο Σάκης τη λογική των άλλων, πρέπει να εφαρμόσω το "Show, don't tell" κι κεί.

 

Λίγα και καλά γιατί έχω διάβασμα.

 

Show, don't tell και πάμε σιγά σιγά για χαρακτήρες.

 

EDIT:

Μετά από παρέμβαση του Nihilio να πω ότι το παράδειγμα ε τον Σάκη είναι ατυχές και θέλει διόρθωμα όταν ασχοληθώ. Οπότε μην το λάβετε υπόψιν.

 

Θα χρησιμοποιήσω την πρότασή του για το χαρτί της τυρόπιτας, νομίζω είναι πιο σωστή.

 

Να ξεκαθαρίσω και κάτι που δεν ξέρω αν είναι σαφές. Ήθελα να εμβαθύνω περισσότερο σε άλλο ποστ αλλά μιας που τέθηκε το θέμα ας κάνω μια εισαγωγή εδώ.

 

Στο ¨Σβήσε, σβήσε σβήσε" είπα οτι πρέπει να σβήνουμε. Ο λόγος πρέπει να είναι σχετικά λιτός και σχετικά περιεκτικός. Να μην είναι μασημένη τροφή με λίγα λόγια.

Στο παρόν άρθρο σας δείχνω έναν τρόπο για να μεγαλώνετε τα κείμενά σας. Τι τρέχει λοιπόν; Όπως για να μάθουμε να τρέχουμε περπατάμε πρώτα,

έτσι και για να βρούμε τις ισορροπίες μας πρεπει να κατέχουμε και στο σβήσιμο αλλά και το show. Η ισορροπία ανάμεσά τους είναι λεπτή, μαγική και επαφίεται στο προσωπικό ύφος του καθενός.



12 Comments


Recommended Comments

Διγέλαδος

Posted

Αυτή την έκφραση show, don't tell ποιος την ξεκίνησε; Πάντα το είχα απορία..

Share this comment


Link to comment

Δεν έχω ιδέα. Μάλλον κανένας εκνευρισμένος agent :p

Share this comment


Link to comment

Αχ βαχ, μας έχει φάει αυτό το "show, don't tell"! Άλλο πράμα δεν ακούω από τότε που μπήκα στο φόρουμ... Αλλά έχει και τη βάση του, δεν μπορώ να πω. Ανυπομονώ να διαβάσω για τους χαρακτήρες!

Share this comment


Link to comment

Βασικά... Τώρα που το σκέφτομαι, θα μπορούσες να πεις ότι δεν έχει απλώς τη βάση του. Είναι η ίδια η συγγραφή κατά ένα μεγάλο ποσοστό...mf_sherlock.gif

 

Για τους χαρακτήρες θα πούμε πολλά και διακεκομμένα μάλλον :)

Share this comment


Link to comment

Η σύγχρονη συγγραφή, για την ακρίβεια... Γιατί εγώ προσωπικά με βιβλία tell, tell, tell μεγάλωσα και δεν μπορώ να πω πως πολλά από αυτά δεν ήταν κλασικά...

 

Αναμένουμε στους δέκτες μας για τη συνέχεια!eat.gif

Share this comment


Link to comment

Η συνέχεια ανέβηκε! :Ρ

 

Ναι, έχεις δίκιο σ 'αυτό. Αλλά μιλάμε για fiction. Αν δεις αστυνομικά, το tell το χρησιμοποιούν πολύ ως τεχνική επιτηδευμένα. Για να δείξουν τη γρήγορη ανταπόκριση ενός αστυνομικού για παράδειγμα στο οπτικό ερέθισμα ενός εγκληματία.

 

Αν δεις από την άλλη μπούρδες τύπου Μαντά, εκεί δεν έχει ούτε ένα "tell"

Τραγικό.

 

Επίσης, να πω κάτι που θα φανεί και θα αναλυθεί αργότερα, το ότι κατέχουμε μια τεχνική δε σημαίνει ότι πρέπει να την χρησιμοποιήσουμε ντε και καλά ;)

Share this comment


Link to comment

Σωστά! Πάντως, αυτό το "show, don't tell" μου έχει κάνει ζημιά. Ακόμα και στις ταινίες πλέον, το προσέχω όταν κάνουν "tell"...

Share this comment


Link to comment

Εμένα πάντως ένα από τα προβλήματά μου στην προσπάθεια για show, είναι ότι σκαλώνω και δίνω περισσότερο βάρος στη γλώσσα του σώματος (σήκωσε το χέρι του, έξυσε το μούσι του, έστρεψε το κεφάλι του, άπλωσε το χέρι του κλπ). Ευτυχώς, ένας φίλος από το φόρουμ το εντόπισε πριν καιρό σε μια ιστορία κι από τότε προσπαθώ να την παλέψω, είτε σβήνοντας όσες σωματοκινητικές εικόνες μπορώ να αναγνωρίσω ως περιττές, είτε σπάζοντάς τες με την περιγραφή μιας πιο στατικής εικόνας. Αλλά είναι ζόρικο.

 

 

''Από την άλλη, όταν γυρνούσε ελαφρώς προφίλ ο θυμός καταλάγιαζε.''

-Όλο το show παράδειγμα της Μαίρης μού άρεσε, αλλά ειδικά αυτό το βρήκα πολύ καλό.

Share this comment


Link to comment

Ναι. Μάλλον άθελα μου δημιούργησα μια Μαίρη η οποία έχει ένα θεματάκι με την εικόνα της :p χαχα!

Σ'ευχαριστώ για τον καλό λόγο.

 

Σου 'χω "tip" το οποίο θα το πιάσω αργότερα σε μεγαλύτερη έκταση.

 

Να σκέφτεσαι ότι κάθε δράση έχει μια αντίδραση. Σε συνδυασμό με την ερώτηση: "Αν το βγάλω αλλάζει η ιστορία μου;", θα έχεις αποτέλεσμα. (guarantee λέμε devil2.gif)

 

Περί δράσης αντίδρασης θα σου δώσω μόνο ένα παράδειγμα και θα επισπεύσω το post. Έτσι κι αλλιώς ο χαρακτήρας θα μείνει λίγο στο μέρος Α' για να έχουμε σχόλια να δουλέψουμε.

 

 

Ο Μάκης έξυσε το μούσι του με το δεξί του χέρι. <-- περιττό

 

Μια σταγόνα μπύρα έσκασε στο πηγούνι του. <-- Δράση

Ο Μάκης έξυσε το μούσι του με το δεξί του χέρι. <-- Αντίδραση στη δράση και show ότι είναι δεξιόχειρας.

 

"Να πας να κοιταχτείς σε κανέναν γιατρό!" <--Δράση

Ο Μάκης σήκωσε το δάχτυλό του προς το μέρος της και άνοιξε το στόμα του να πει κάτι. Μετά το ξανασκέφτηκε. <-- Αντίδραση

Share this comment


Link to comment

Θα γίνω δικηγόρος του διαβόλου και θα σου πω ότι και τα δύο show παραδείγματά σου είναι τα παραδείγματα που θα έδινα ως αντίλογο για αυτό που υποστηρίζεις.

 

Η Μαίρη ήταν μια κοπέλα κυκλοθυμική, με γαλάζια μάτια "

VS

"Η Μαίρη κοίταξε τον εαυτό της στο καθρέφτη του μπάνιου. Τα μάτια της γυάλισαν στο φως. Πως την εκνεύριζε αυτό το πράγμα. Θα συμβιβαζόταν και με ένα ζευγάρι οφθαλμούς στο χρώμα του ξύλου. Από την άλλη, όταν γυρνούσε ελαφρώς προφίλ ο θυμός της καταλάγιαζε. Αυτό το γαλάζιο της έδινε κάτι το απόκοσμο. Ίσως αυτό να ήταν η γοητεία της. Τα νεύρα της. Άρπαξε την πούδρα και πασπάλισε τα μούτρα της. Όταν έφυγαν οι ατέλειες ηρέμησε. Μετά θυμήθηκε τον σκύλο της και εκνευρίστηκε πάλι."

Εδώ δίνεις τον τέλειο λόγο για το γιατί το Show don't tell ΔΕ ΔΟΥΛΕΥΕΙ. Από τη μία έχεις μισή σειρά που μας δίνει δύο πληροφορίες. Στη δεύτερη έχεις 5 σειρές που δίνουν περίπου τις δύο πληροφορίες (γιατί πχ δεν κατάλαβα ότι ήταν κυκλοθυμική, αλλά ματαιόδοξη). Το αποτέλεσμα είναι βιβλία-τούβλα χωρίς νόημα και short stories που σε ξελιγώνουν στη λεπτομέρεια.

Προσωπικά θεωρώ πιο καλό συγγραφικά το ενδιάμεσο, πληροφορία που δε δίνεται με προφανή τρόπο, πχ "Ο Νίκος μπορούσε να καταλάβει τη διάθεση της Μαρίας από την απόχρωση των γαλανών ματιών της - και σταμάταγε να μιλάει όποτε ο καθάριος ουρανός τους γινόταν θάλασσα που φουρτουνιάζει".

 

Στο άλλο παράδειγμα τώρα:

"Ο Σάκης δεν πετούσε ποτέ σκουπίδια στο δρόμο."

VS

"Ο Σάκης περπατούσε αμέριμνος με τον καινούριο δίσκο των Dream Theater να κουδουνίζει στα αυτιά του. Μια κίνηση του τράβηξε την προσοχή. Κάτω από την Καμάρα ένας τύπος αποφάσισε να στολίσει με το λιγδιασμένο πιτόγυρό του το μάρμαρο.

Έβγαλε ένα χαρτομάντιλο και το περιμάζεψε. Κοίταξε γύρω του. Είχε έναν κάδο κάθε είκοσι μέτρα. Απόρησε με τη λογική κάποιων και έβαλε το τρίτο τραγούδι να ξαναπαίξει."

Αυτό μου αρέσει ως παράδειγμα, αν και πάλι έχουμε την πληροφορία να αλλοιώνεται- από εκεί που ο Σάκης δεν πετούσε σκουπίδια (τακτικός) γίνεται ξαφνικα ένας νευρωτικός που δεν ανέχεται να βλέπει σκουπίδια στο δρόμο. Το χαρακτηριστικό του αυτό διογκώνεται πολύ και παίρνει πρωταγωνιστικό ρόλο στο χαρακτήρα του, λόγω της έκτασης που του δίνεις, τη στιγμή που το:

"Ναι," είπε ο Σάκης, σφίγγοντας ακόμα το χαρτί της τυρόπιτας στο χέρι του.

"Δεν καταλαβαίνω όμως γιατί να γίνεται αυτό;" τον ρώτησε η Μαρία, χωρίς να κόψει το βηματισμό της.

"Ειλικρινά, δεν το ξέρω αυτό," απάντησε το αγόρι. "Περίμενε μισό λεπτό." Με γρήγορα βήματα πήγε προς τον σκουπιδοτενεκέ στην απέναντι πλευρά του δρόμου. Η Μαρία δεν το σχολίασε, ήξερε καλά της συνήθειές του.

Share this comment


Link to comment

Γίνε ο,τι θες, κουβέντα να γίνεται.

Σαφώς και η Mαίρη είναι κυκλοθυμική. Μέσα σε δυο προτάσεις αλλάζει 4 φορές διάθεση. Ματαιόδοξη; Μηδέν αυτοπεποίθηση θα σου έλεγα.

Δυο πληροφορίες;

Η Μαίρη έχει γαλάζια μάτια αλλά της αρέσουν τα καφέ. Έχει θεματάκι με τα νεύρα της. Δεν της αρέσει πολύ ο εαυτός της αλλά της αρκεί να καλύψει κάποιες ατέλειες που φανερώνει ότι δεν είναι δα και υστερική. Έχει σκύλο μάλλον ζωηρό ή είχε σκύλο που τον έχασε, whatever.

"Ο Νίκος μπορούσε να καταλάβει τη διάθεση της Μαρίας από την απόχρωση των γαλανών ματιών της - και σταμάταγε να μιλάει όποτε ο καθάριος ουρανός τους γινόταν θάλασσα που φουρτουνιάζει".

Πολύ λογοτεχνικό Nihilio. Δεν εξασκείς έτσι το "show don't tell". Και ο σκοπός των "tips" είναι καθαρά η εξάσκηση. Άσε που μου εισάγεις στην ιστορία το POV του Νίκου ενώ εγώ μιλάω για κάτι εντελώς διαφορετικό.

Tώρα για το Σάκη... Υπάρχει σοβαρή περίπτωση να έσφαλα :p αλλά το νευρωτικός είναι υπερβολικό.

Όσον αφορά το δικό σου κείμενο δείχνει πολύ καλύτερα από το δικό μου την τάση του Σάκη να μην πετάει σκουπίδια αλλά:

1) Έχεις διάλογο. Αργότερα ο διάλογος. Είπαμε μιλάμε για (δήθεν) αρχάριους!

2) Πάλι έχεις μπερδεμένα POVs. Το πρόσωπο σου είναι η Μαρία όχι ο Σάκης.

Σαφώς και το πιο καλό συγγραφικά είναι το ενδιάμεσο και άφησα μια υπόνοια αυτού πριν το εξαντλήσω σε άλλο ποστ. Πρέπει να θυσιάσεις μερικά καλά stories χάριν διδαχής. Ένα θα έχει πολύ show, άλλο θα έχει πολύ tell. Η ισορροπία ανάμεσα στα δυο είναι και ίδιον του προσωπικού λογοτεχνικού σου ύφους. Αυτό δε μπορεί να στο διδάξει κανείς. Είναι μια ισορροπία εσωτερική και έχει να κάνει πάρα πολύ με το τι γράφεις αλλά και με το πως βλέπουν οι χαρακτήρες σου τα γεγονότα.

ΕDIT: Άλλαξα το αρχικό άρθρο σύμφωνα με τις υποδείξεις σου. Δες το και πες μου.

Share this comment


Link to comment

Αυτή την έκφραση show, don't tell ποιος την ξεκίνησε; Πάντα το είχα απορία..

 

 

Ο mman, και μετά άνοιξε αυτό το τόπικ για ξεκάρφωμα:chinese:.

Share this comment


Link to comment

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
×

Important Information

You agree to the Terms of Use, Privacy Policy and Guidelines. We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue..