Jump to content

Δυο αγελάδες γράφουν

  • entries
    56
  • comments
    302
  • views
    14,025

Η δύναμη της λέξης. Μπορεί να γίνει φυλακή, αλλά και απελευθερωτική

Διγέλαδος

152 views

Το παρακάτω απόσπασμα για μένα είναι το πιο σημαντικό κομμάτι του ΥΠΕΡΙΩΝ του Dan Simmons. Ο ήρωας μας περιγράφει με επιχειρήματα για τα συμπεράσματα πάνω στον λόγο.

 

 

"Οι λέξεις είναι τα απώτατα αντικείμενα. Είναι πράγματα με νου." Ουίλιαμ Γκας

 

Έτσι είναι. Καθαρά και υπερβατικά όσο οποιαδήποτε Ιδέα έριξε ποτέ τη σκιά της στη σκοτεινή πλατωνική σπηλιά της αντίληψής μας. Ταυτόχρονα όμως οι λέξεις αποτελούν και παγίδες που οδηγούν στην εξαπάτηση και στην παρεξήγηση. Λυγίζουν τη σκέψη μας οδηγώντας την σε ατέρμονα μονοπάτια αυταπάτης. Το γεγονός ότι ξοδεύουμε το μεγαλύτερο μέρος της πνευματικής μας ζωής μέσα σε νοητικούς πύργους χτισμένους από λέξεις σημαίνει ότι μας λείπει η απαραίτητη αντικειμενικότητα ώστε να δούμε τη φρικτή παραμόρφωση της πραγματικότητας την οποία φέρνει μαζί της η γλώσσα. Παράδειγμα: το κινέζικο ιδεόγραμμα που συμβολίζει τη λέξη “ακεραιότητα” είναι ένα σύμβολο αποτελούμενο από δυο μέρη, που παριστάνει έναν άνθρωπο να στέκεται δίπλα στο λόγο του. Ως εδώ καλά. Όμως τι ακριβώς σημαίνει η παλαιά αγγλική λέξη “εντιμότητα”; Ή η λέξη “πατρίδα”; ή “πρόοδος”; Ή “δημοκρατία” ή “ομορφιά”. Ωστόσο, ακόμα και μέσα στις αυταπάτες μας γινόμαστε θεοί.

Ένας φιλόσοφος και μαθηματικός ονόματι Μπέρτραντ Ράσελ, ο οποίος έζησε και πέθανε τον ίδιο αιώνα με τον Γκας, έγραψε: “Η γλώσσα όχι μόνο εξυπηρετεί την έκφραση της σκέψης, αλλά και καθιστά δυνατές σκέψεις που δεν θα υπήρχαν χωρίς την ίδια.” Εδώ βρίσκεται η ουσία της δημιουργικής ιδιοφυΐας του ανθρώπου – όχι στα δημιουργήματα του πολιτισμού ούτε και στα όπλα που μπορούν να σημάνουν το τέλος του, αλλά στις λέξεις που γονιμοποιούν νέες ιδέες σαν σπερματοζωάρια που επιτίθενται σ' ένα ωάριο. Θα μπορούσε μάλιστα να υποστηρίξει κανείς πως τα δυο σιαμαία βρέφη λέξη και ιδέα αποτελούν τη μοναδική συνεισφορά που μπορεί, πρόκειται ή δικαιούται να προσφέρει το ανθρώπινο είδος στο γλεντοκόπι του σύμπαντος. (Πράγματι το DNA μας είναι μοναδικό, το ίδιο όμως ισχύει και για το DNA της σαλαμάνδρας. Πράγματι, χτίζουμε κατασκευάσματα, το ίδιο όμως κάνουν και πολλά άλλα είδη, από τους κάστορες ως τα μυρμήγκια-αρχιτέκτονες. [...] Πράγματι, υφαίνουμε χειροπιαστά αντικείμενα από το υλικό ονείρων των μαθηματικών, όμως η αριθμητική αποτελεί εγγενές χαρακτηριστικό ολόκληρου του σύμπαντος. Όποιον κύκλο και να χαράξουμε, θα δούμε να ξεπροβάλει το π. [...] Πείτε μου όμως, έχει κρύψει ποτέ το σύμπαν έστω και μια λέξη κάτω από το εξωτερικό στρώμα της βιολογίας, της γεωμετρίας ή της άψυχης πέτρας; [...] Ούτε μια λέξη.

 

:)

 

Να λοιπόν η διπλή υπόσταση της λέξης. Του λόγου. Και όπως μας υπενθυμίζει ο συγγραφέας: Εν αρχή ην ο Λόγος



2 Comments


Recommended Comments

Εμενα μου αρεσε πολυ το ιδεογραμμα που ειναι ο ανθρωπος που στεκεται διπλα απο τον λογο του. Σαν συλληψη ειναι εξαιρετικη!

Share this comment


Link to comment

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now
×

Important Information

You agree to the Terms of Use, Privacy Policy and Guidelines. We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue..