Jump to content

Sonya's Neverland

  • entries
    8
  • comments
    77
  • views
    6,113

Το πει or not to πει...

Sonya

1,196 views

...και δεν εννοώ το κατούρημα. Τελείως. Αυτή η καταχώρηση έχει ως θέμα την κριτική. Το πώς τη βλέπω, πώς την θέλω, πώς θα ήθελα να την κάνω, αλλά ας όψεται μια κάποια ευγένεια που πολλάκις καταβάλλω προσπάθεια για να επιδείξω.

 

Η εικόνα που έχω για την κριτική είναι περίπου αυτή:

 

mills.gif

 

Έτσι τη γουστάρω. Χωρίς κανένα απολύτως έλεος. Θέλω να τσούξει, να πονέσει, να σμιλέψει τη γραφή και την ψυχή μου. Ο σεβασμός, ο κάθε σεβασμός, κερδίζεται. Με κόπο και με πόνο. Κι είναι χρέος του συγγραφέα να σέβεται τον αναγνώστη. Ο αναγνώστης σε πληρώνει, φίλε συγγραφέα. Αν όχι με χρήμα, σε πληρώνει με χρόνο και όλη την καλή διάθεση να διαβάσει αυτό που έγραψες. Οφείλεις, αν μη τι άλλο, να μη βεβηλώνεις την όρασή του. Προσωπικά, προτιμώ έναν αναγνώστη που θα έρθει και θα μου πει, ντόμπρα και σταράτα ότι η ιστορία μου ήταν για τα μπάζα (και γιατί), παρά αυτόν που δε θα μου πει τίποτα, ή θα προσπαθήσει να μου το πει στην γαλλική. Μού πήρε πολύ καιρό να μπορέσω να δεχτώ κριτική, αλλά αφού έκανα την αρχή, πλέον δεν την χορταίνω. Ρίξε ξύλο, αναγνώστη, αντέχω.

 

Προφανώς, επειδή είμαι ελιτιστικό γουρούνι, διαχωρίζω τις κριτικές που μου γίνονται στις χρήσιμες και τις άχρηστες. Το τι δεν αρέσει, μού λέει από λίγα έως τίποτα. Το γιατί δεν αρέσει αυτό, μού λέει περισσότερα, το πώς θα μου άρεσε, είναι ένα λούνα-παρκ. Ναι, σαφώς, δεν έχουν όλοι τα ίδια γούστα και τα λοιπά, αλλά σίγουρα η οπτική του εκάστοτε αναγνώστη βοηθάει. Δε συζητάω καν για γραμματικοσυντακτικά, τα οποία όχι μόνο ζητάω, λαχταράω να δω! Κυρίως από τότε που (εν πλήρη αποδοχή των συνεπειών) αποφάσισα να αγνοήσω τους κανόνες για τα τελικά ν μέχρι να πάρουν κι αυτά απόφαση πότε θέλουν να μπουν και πότε όχι, περιμένω πάντα στη γωνία συγκεκριμένα μαστίγια που δεν κουράζονται ποτέ. Ποτέ, όμως.

 

Αλλά, τεσπα, ηνάφ οφ μι. Ή μάλλον, ηνάφ οφ μάι στόριζ. Το θέμα είναι, αγαπητοί φίλοι, τι κάνεις όταν διαβάζεις κάτι που καταφέρνει να βεβηλώσει ταυτόχρονα α) την ελληνική γλώσσα, β) την όρασή σου, γ) τη νοημοσύνη σου και δ) την αισθητική σου. Σε μικρότερο ή σε μεγαλύτερο βαθμό. Πώς μεταφράζεις την ειλικρινή σου άποψη σε κάτι που δε θα οδηγήσει τον συγγραφέα σε αυτοχειρία; Κυρίως, όταν πρέπει να το κάνεις; Τι εννοώ; Θέλεις να πεις: "σπατάλησα τρεις ώρες απ' τη ζωή μου να διαβάζω ένα κείμενο, για το οποίο δεν σπατάλησες δέκα λεπτά να το περάσεις από αυτόματο ορθογραφικό έλεγχο. Επίσης, πριν ξαναγράψεις κάτι πιο πολύπλοκο από το όνομά σου, πέρνα μια βόλτα απ' το δημοτικό και το γυμνάσιο και (ξανα)μάθε γραμματική και σύνταξη. Όταν τελειώσεις μ' αυτά, (ξανα)κάνε τη διαδρομή μυαλό-κείμενο και μάζεψε τις λέξεις που σου έπεσαν. Αυτό το κείμενο έχει περισσότερες διορθώσεις δικές μου, παρά λέξεις δικές σου, το οποίο θα έπρεπε να σου λέει κάτι το οποίο προφανώς δεν είσαι σε θέση ν' ακούσεις. Και δεν έχω μπει καν στο ζουμί ακόμα..." Αντ' αυτού, προσπαθείς να βρεις ευγενικές λέξεις, που να λένε το ίδιο πάνω κάτω, αλλά με τρόπο που ο συγγραφέας να μην το καταλάβει. Προσπαθείς να κάνεις εποικοδομητική κριτική σε κάτι το οποίο στερείται βασικών πραγμάτων. Υπάρχει πιθανότητα η κριτική και όλες οι απαραίτητες φιοριτούρες, να χρειαστούν περισσότερη ώρα απ' όση χρειάστηκε ο συγγραφέας, το οποίο σημαίνει ότι ο αναγνώστης σπατάλησε περισσότερη φαιά ουσία για την ιστορία απ' τον συγγραφέα, το οποίο, σ' εμένα τουλάχιστον, φαίνεται ανούσιο (μιας κι ο συγγραφέας καταφανώς έχει τον αναγνώστη γραμμένο εκεί που δεν πιάνει το μελάνι) και άχρηστο (μιας κι ο συγγραφέας, κατά πάσα πιθανότητα, δε θα κάνει τίποτα με την κριτική σου, εκτός απ' το να σε βρίσει, από μέσα του, γιατί δεν έπιασες τα λεπτά νοήματα απ' το αριστούργημά του).

 

Δεν είμαι ευγενικός άνθρωπος όταν λέω τη γνώμη μου για κάτι. Είναι ο χαρακτήρας μου τέτοιος. Γι αυτό και πολύ συχνά αποφεύγω τελείως να πω τη γνώμη μου. Γιατί ξέρω ότι είμαι κυνικό κάθαρμα. Μου είναι ΑΦΟΡΗΤΑ δύσκολο να χρυσώνω χάπια όταν κάνω κριτικές κι η διπλωματία δεν συμπεριλαμβάνεται στα ταλέντα μου. Επίσης, έχω υπομονή περιορισμένου βεληνεκούς στην επαναληψημότητα. Όταν λεω κάτι σε κάποιον πάνω από τρεις φορές κι επιμένει να μην καταλαβαίνει, δεν έχει νόημα να χαλάσω θερμίδες για να το ξαναπώ. Πα να πει, ΔΕ ΘΕΛΕΙ να καταλάβει. Πα να πει, όμως, σταμάτα να με ρωτάς κιόλας, γιατί στην τέταρτη θα μάθεις τι κάνει ο θρύλος κι ο Πειραιάς (το παθητικό, μην παρεξηγιόμαστε κιόλας) κάθε φορά που πάω στο γήπεδο. Και θα το μάθεις με γαργαλιστικές λεπτομέρειες. Και θα σε ρωτήσω, στο τέλος όλου αυτού: ΓΙΑΤΙ, καλέ μου άνθρωπε, αφού είναι προφανές ότι ή δε θέλεις ή δεν μπορείς, γιατί επιμένεις να βασανίζεσαι και να βασανίζεις κι εμένα μαζί; Κι εσύ, εντάξει, μαζοχίσου ελεύθερα, εγώ τι σου φταίω που χρειάζομαι τέσσερις υδραυλικές πρέσσες για να συγκρατήσω τον κάφρο μέσα μου;

 

Άι χάρντλι νηντ αντ, ότι δεν είναι έτσι όλες οι κριτικές. Ευτυχώς, λίγες είναι έτσι (που να πρέπει να τις κάνω, δηλαδή). Και πάλι περισσότερες απ' όσες θα ήθελα (0) ή αντέχει το νευρικό μου σύστημα (1), αλλά λιγότερες απ' τις κριτικές που, αν και (πάλι) "πρέπει" να τις χειριστώ με το γάντι, τουλάχιστον έχουν ένα ποιοτικό υπόβαθρο και δε θα πάνε τελείως στον βρόντο.

 

Κλείνω, αγαπητοί μου φίλοι, με μια παράκληση: μη δείτε αυτή την καταχώρηση σαν συγγραφείς: δείτε την σαν αναγνώστες. Θυμηθείτε την ιστορία που θεωρείτε ότι ήταν ο χειρότερος βιασμός που υπέστησαν οι οφθαλμοί σας, την ιστορία που δεν είχατε αρκετά ανεπτυγμένο υβρεολόγιο για να την αξιολογήσετε όπως θα θέλατε, την ιστορία που για πάρτη της ανοίξατε τον μεγαλύτερο μαζικό τάφο στην ιστορία της κριτικής, και μετά απλά αναστενάξτε...



11 Comments


Recommended Comments

Cassandra Gotha

Posted

Επίσης σημαντικό είναι ότι οι άνθρωποι τείνουν να μπλέκουν τη γνώμη των άλλων προς ένα τους δημιούργημα με τη γνώμη προς το άτομό τους. "Αγαπώ τη μουσική σου = Αγαπώ εσένα". "Τι απαίσια που ζωγραφίζεις, τι μουντζούρες είναι αυτές = Δεν σε εκτιμώ καθόλου, τι χάλια άτομο είσαι".

Εντάξει, να σχολιάσω τώρα τίποτα για την αυτοεκτίμηση ή να το αφήσω;

Share this comment


Link to comment
Cassandra Gotha

Posted

Όχι βρε, ρητορική ήταν η ερώτηση. Το αφήνω ασχολίαστο και ο νοών νοείτω.

Share this comment


Link to comment

Ένα copy-paste για μια έννοια που ίσως σου διαφεύγει, στο κατα τα άλλα, πολύ ωραίο και ενδιαφέρων κείμενο που έγραψες.

Επιείκεια

  • Ένας λάθος, που έγινε άθελα, αξίζει την επιείκεια Σοφοκλής
  • Επιείκεια και δικαιοσύνη είναι ένα και το αυτό. Μολονότι και τα δυο είναι σπουδαία, η επιείκεια είναι ανώτερη Αριστοτέλης
  • Η δικαιοσύνη βρίσκεται μεταξύ της υπερβολικής επιείκειας και της απάνθρωπης σκληρότητας Ντιντερό
  • Η επιδεικνυόμενη επιείκεια υποβοηθεί τις συμφορές Ευριπίδης
  • Η επιείκεια αξίζει περισσότερο από τη δικαιοσύνη Βωβενάργκ
  • Η επιείκεια αποτελεί μέρος της δικαιοσύνης
  • Η επιείκεια είναι ίδιο εκείνων που αισθάνονται εαυτούς αρκετά ισχυρούς Πολίτης Ν.
  • Η επιείκεια είναι το μύρο της αρετής
  • Η επιείκεια είναι το παραλειπόμενο από το Νόμο και το γραπτό δίκαιο Αριστοτέλης
  • Η επιείκεια είναι το φως που φωτίζει τις μεγάλες ψυχές Ουγκώ
  • Η επιείκεια και μόνη μας εξισώνει προς τους Θεούς Κλαυδιανός
  • Η επιείκεια και το πνεύμα της ανοχής είναι δύο ιδιότητες που συνδέουν τον άνθρωπο με τον θεό Γκάντι
  • Η πρώτη ένδειξη υψηλής νοημοσύνης είναι η επιείκεια Τσέστερφιλντ
  • Η υπερβολή της αυστηρότητας γεννά το μίσος, η υπερβολή της επιείκειας αδυνατίζει την εξουσία Σααντί
  • Μια έννοια που έχει τη δύναμη να ρυθμίζει όλη τη ζωή μας: Επιείκεια Κομφούκιος
  • Ο νόμος πρέπει να είναι αυστηρός, αλλά οι άνθρωποι επιεικείς Επίχαρμος

  • Όσο πιο αυστηρά και άσπλαχνα κρίνεις τον εαυτό σου, τόσο πιο δίκαια και με επιείκεια θα κρίνεις τους άλλους Κομφούκιος
  • Το βασικό γνώρισμα της εξυπνάδας: η επιείκεια Τσέστερφιλντ Φ.
  • Το υπέρτατο αποτέλεσμα της μόρφωσης είναι η επιείκεια Κέλλερ Χ.

 

 

Εννοείται ότι μπορεί να διαφωνείς σε όλα...

Share this comment


Link to comment

  • Ένας λάθος, που έγινε άθελα, αξίζει την επιείκεια Σοφοκλής - συμφωνώ. Ένα λάθος που επαναλαμβάνεται, όμως, δηλώνει είτε ανοησία, είτε κατάχρηση της επιείκειας. Το δις εξαμαρτείν και τα λοιπά
  • Επιείκεια και δικαιοσύνη είναι ένα και το αυτό. Μολονότι και τα δυο είναι σπουδαία, η επιείκεια είναι ανώτερη Αριστοτέλης - διαφωνώ κι απ' ό,τι φαίνεται κι ο Αριστοτέλης φαίνεται στην παρούσα πρόταση να μην ξέρει τι θέλει να πει ακριβώς
  • Η δικαιοσύνη βρίσκεται μεταξύ της υπερβολικής επιείκειας και της απάνθρωπης σκληρότητας Ντιντερό - συμφωνώ
  • Η επιδεικνυόμενη επιείκεια υποβοηθεί τις συμφορές Ευριπίδης - συμφωνώ
  • Η επιείκεια αξίζει περισσότερο από τη δικαιοσύνη Βωβενάργκ - διαφωνώ. Τη θεωρώ ανώτερη την πρώτη φορά, ισάξια τη δεύτερη κι επιζήμια απ' την τρίτη και πέρα
  • Η επιείκεια αποτελεί μέρος της δικαιοσύνης - διαφωνώ (ποιος το είπε αυτό;)
  • Η επιείκεια είναι ίδιο εκείνων που αισθάνονται εαυτούς αρκετά ισχυρούς Πολίτης Ν. - όχι απαραίτητα
  • Η επιείκεια είναι το μύρο της αρετής - διαφωνώ
  • Η επιείκεια είναι το παραλειπόμενο από το Νόμο και το γραπτό δίκαιο Αριστοτέλης- συμφωνώ
  • Η επιείκεια είναι το φως που φωτίζει τις μεγάλες ψυχές Ουγκώ - διαφωνώ και μάλιστα μπαίνω στον πειρασμό να εκφωνήσω ένα εκ διαμέτρου αντίθετο λογίδριο γιατί το πομπώδες της δήλωσης με κουρδίζει
  • Η επιείκεια και μόνη μας εξισώνει προς τους Θεούς Κλαυδιανός - διαφωνώ
  • Η επιείκεια και το πνεύμα της ανοχής είναι δύο ιδιότητες που συνδέουν τον άνθρωπο με τον θεό Γκάντι - δεν εκφέρω άποψη, άθεη γαρ
  • Η πρώτη ένδειξη υψηλής νοημοσύνης είναι η επιείκεια Τσέστερφιλντ - διαφωνώ
  • Η υπερβολή της αυστηρότητας γεννά το μίσος, η υπερβολή της επιείκειας αδυνατίζει την εξουσία Σααντί - συμφωνώ
  • Μια έννοια που έχει τη δύναμη να ρυθμίζει όλη τη ζωή μας: Επιείκεια Κομφούκιος - διαφωνώ
  • Ο νόμος πρέπει να είναι αυστηρός, αλλά οι άνθρωποι επιεικείς Επίχαρμος - βλ. τελεία νούμερο 5
  • Όσο πιο αυστηρά και άσπλαχνα κρίνεις τον εαυτό σου, τόσο πιο δίκαια και με επιείκεια θα κρίνεις τους άλλους Κομφούκιος - βλ. τελεία νούμερο 5
  • Το βασικό γνώρισμα της εξυπνάδας: η επιείκεια Τσέστερφιλντ Φ. - διαφωνώ
  • Το υπέρτατο αποτέλεσμα της μόρφωσης είναι η επιείκεια Κέλλερ Χ. - διαφωνώ

 

Άνοιξε ένα νήμα, μπάι δε γουέι, ενδιαφέρον θα είχε η συζήτηση. ;)

  • Like 1

Share this comment


Link to comment

Ναι, η επιείκεια μπορεί να κάνει θαύματα και στον σχολιασμό λογοτεχνικών έργων, αλλά μόνο όταν έχεις να κάνεις με κάποιον που έχει και τις δυνατότητες και τη θέληση να βελτιωθεί. Τα δύσκολα αρχίζουν στις ενδιάμεσες περιπτώσεις, π.χ. όταν ο συγγραφέας έχει κάθε καλή θέληση, αλλά στερείται δυνατοτήτων ή όταν νομίζεις ότι έχει και τα δύο αλλά όλες οι επόμενες προσπάθειές του δείχνουν το αντίθετο. Από κει και πέρα το θέμα του πώς επιλέγεις να πεις τη γνώμη σου είναι μεγάλο και χωράει πολλή κουβέντα. Σε κάθε περίπτωση, το στοίχημα είναι πώς θα περάσεις τη γνώμη σου στον συγγραφέα χωρίς να θίξεις τον άνθρωπο. Πολύ λεπτό ζήτημα.

  • Like 1

Share this comment


Link to comment
wordsmith

Posted

Επιείκεια και δικαιοσύνη είναι ένα και το αυτό. Μολονότι και τα δυο είναι σπουδαία, η επιείκεια είναι ανώτερη Αριστοτέλης - διαφωνώ κι απ' ό,τι φαίνεται κι ο Αριστοτέλης φαίνεται στην παρούσα πρόταση να μην ξέρει τι θέλει να πει ακριβώς

 

Πάνω σ' αυτό ίσως βοηθήσει η ατάκα του μέγιστου Stefano Benni περί δικαιοσύνης: "Δε μου αρέσει αυτή η λέξη. Κάθε φορά που τη λένε, γίνεται πόλεμος". Γενικά δεν την έχω περί πολλού ούτε τη δικαιοσύνη ούτε την επιείκεια, μου φαίνονται μάλλον μέσα για να πετύχεις άλλα πράγματα, παρά στόχοι οι ίδιες.

...όπου έχουμε βγει από το θέμα και με τα δυο πόδια...

Περί κριτικής εμένα με καλύπτει το ότι πρέπει να μιλάς για το έργο και όχι για το συγγραφέα και να το έχεις συνεχώς αυτό στο νου σου όταν κριτικάρεις. Και να φαίνεται ότι αυτός που κρίνει έχει πραγματικά ασχοληθεί και προσέξει το κρινόμενο κείμενο και δεν πετάει απλώς ό,τι του έρχεται για να ξεπετάξει την υποχρέωση.

Να θέσω ένα άλλο θέμα περί κριτικής; Τι γίνεται αν ο κριτής είναι λιγότερο ικανός από τον κρινόμενο σ' αυτό για το οποίο κρίνεται; Μπορεί να είναι χρήσιμη μια τέτοια κριτική; Είναι συνήθως είτε πολύ καλή για να είναι χρήσιμη (=ο κριτής δεν παίρνει χαμπάρι κανένα μειονέκτημα και ενθουσιάζεται και δεν έχει να πει τίποτα), είτε πολύ άσχετη με το κείμενο, ακόμα και καλοπροαίρετη(= ο κριτής δεν καταλαβαίνει το κείμενο, όχι επειδή δεν έχει ασχοληθεί αρκετά, αλλά επειδή του πέφτει πολύ βαρύ, όπως εμένα μου πέφτει πολύ βαρύς ο James Joyce). Αυτοί οι κριτικοί τι πρέπει να πουν; Να κατηγορήσουν το κείμενο για ακατανοησία; (μας πρήξατε, κε Ντοστογιέφσκι) Ή να πάρουν θέση "καλό είναι αλλά εμένα δε μ' αρέσει"; Τα οποία αμφότερα δε νομίζω ότι θα βοηθήσουν τον συγγραφέα, εκτός αν καίγεται να καταλαβαίνουν το κείμενό του οι πάντες.

Share this comment


Link to comment

Τώρα, μεγάλη κουβέντα ανοίγεις, Κέλλυ... Κατά την άποψή μου, ο αναγνώστης έχει το δικαίωμα της κριτικής του, όσο χρήσιμη ή άχρηστη είναι στον συγγραφέα. Όπως λέει και δεν ξέρω ποιος, οι απόψεις είναι σαν τις... υφαλοκρυπίδες, ο καθένας έχει κι από μία. :Ρ

Share this comment


Link to comment

Κάποιος που δεν έχει ιδέα από μαγειρική, μπορεί να πει αν του άρεσε το φαγητό ή όχι. Αλλά μέχρι εκεί.

Δεν μπορεί να πει τίποτα για τη συνταγή, την τεχνική, τα υλικά, την μέθοδο και την ψυχολογία του δημιουργού.

Κάποιος που μαγειρεύει και ο ίδιος, θα κρίνει διαφορετικά.

Σε όλες τις τέχνες, στο τελικό αποτέλεσμα μιας δημιουργίας, αυτός που ξέρει, θα διακρίνει όλα τα συστατικά που το αποτελούν. Τίποτα δε μπορεί να κρυφτεί. Αυτός που γνωρίζει, θα καταλάβει αν το φαγητό φτιάχτηκε με μεράκι και αγάπη ή με αγγαρεία και βιασύνη. Θα νιώσει όλες τις οσμές, θα ξεχωρίσει τις γεύσεις, θα δει αν το πάντρεμα των υλικών έγινε σωστά, τόσο στην τεχνική όσο και στην αναλογία. Ο μάγειρας λοιπόν μπορεί να κρίνει καλύτερα ένα φαγητό από κάποιον που δεν μαγειρεύει. Αυτό είναι σχεδόν σίγουρο.

Αυτό που δεν είναι σίγουρο, είναι αν ο μάγειρας το απολαμβάνει και περισσότερο όταν το τρώει.

 

Ξέρω να φιλάω πολύ καλύτερα απ΄ ότι στα 15 μου, αλλά δεν πιστεύω ότι θα ξανανιώσω ποτέ, έτσι όπως ένιωθα σε εκείνα τα φιλιά.

Share this comment


Link to comment

Ένας άγνωστος (ας πούμε ότι είναι εντελώς άγνωστος για να μην περιπλέξουμε το πράγμα) αναρτά ένα διήγημα και περιμένει από άλλους αγνώστους να του κάνουν κριτική. Για μένα αυτή είναι η ιδανική συνθήκη για κάποιον συγγραφέα να κάνει πραγματικότητα το thought experiment των ονείρων του: “τι σκέφτεται πραγματικά ένας αναγνώστης όταν διαβάζει το έργο μου;” Αν ο άγνωστος κριτικός ανταποκριθεί με ειλικρίνεια (εντάξει μπορεί να συμμαζέψει μορφολογικά το brainstorming του και να γρά ψει κάτι σχετικά συγκροτημένο) τότε το thought experiment πάει μια χαρά και λογικά κι οι δύο πλευρές είναι ευχαριστημένες.

Κι εδώ μπαίνει η πραγματικότητα για να χαλάσει αυτή την όμορφη, αμοιβαία συνομωσία. Ο άγνωστος συγγραφέας κι ο άγνωστος κριτικός ίσως δεν είναι και τόσο άγνωστοι, ίσως έχουν συναντηθεί σε κάποιο μυτίγκιο, έχουν διαπληκτιστεί ή ερωτευθεί το ίδιο μουσικό κομμάτι στο forum, ανταπαντούν σε παλαιότερες κριτικές, έχουν εντοπίσει διαφορές ηλικίας, ωριμότητας, υπαρξιακών απόψεων. Ακόμη χειρότερα, ίσως προσβλέπουν ο καθένας από τη μεριά του σε εχθρούς και φίλους, μελλοντικούς αγοραστές αντιτύπων ή κι ευτελών βαθμολογιών σε διαγωνισμούς κλπ κλπ. Γενικά, όσο πιο ρεαλιστικό γίνεται το thought experiment, τόσο πιο πολύ η έννοια της κριτικής χάνει το νόημα και το στόχο της.

Κατά βάση συμφωνώ με το αρχικό κείμενο της Sonya. Και σ' αυτό το forum έμαθα κάτι: να προσπαθώ να είμαι απλά έντιμος στις κριτικές μου και ν' αφήνω τις μεγάλες επιείκειες και τις μεγάλες αυστηρότητες για τα μέλη εκείνα που δε μου είναι πια άγνωστα, αλλά έχω αποκτήσει σχέση μαζί τους. Μόνο που αυτές οι κριτικές γίνονται πια ιδιωτικά.

Share this comment


Link to comment
Guest
Add a comment...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Loading...
×
×
  • Create New...

Important Information

You agree to the Terms of Use, Privacy Policy and Guidelines. We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue..