[Solonor]

Λοιπόν! Κατ'αρχήν καταγγέλω Tiessa και σια (όπα μοιάζουν αυτά τα δυο) που δεν έχουν ξεκινήσει ήδη topic και πέφτει το βάρος πάνω μου!
Μετά από αρκετά χρόνια κυκλοφορίας λοιπόν...
Αν και δεν είμαι fan ούτε της Ε.Φ. ούτε των συλλογών διηγημάτων, διάβασα το βιβλίο ως fan της ελληνικής σκηνής. Και πρέπει να πω, πως μου άρεσε!
Θα αναφερθώ μονάχα σε ορισμένα από τα διηγήματα. Για την περίφημη "σοκολάτα" έχω να πω πως μου άρεσε ιδιαίτερα, έτσι ακριβώς όπως ήταν και αφού έκανα το τεστ προσωπικότητας με τα όσα έχει γράψει/εξηγήσει ο κ. Μανωλιός δηλώνω πως μου διέφυγαν δύο λεπτομέρειες (τις οποίες και δε θυμάμαι). Γενικά όλα τα διηγήματα ήταν πολύ όμορφα, εμπνευσμένα και πάνω από όλα δυνατά! Τι δυνατά δηλαδή μερικά ήταν πιάνα από ουρανοξύστη. Το μοναδικό στο οποίο θα μπορούσα να σταθώ ήταν στο "Χριστοπαναγίες" του οποίου η χιουμοριστική γραφή θα προτιμούσα να είναι κάπως πιο μετρημένη. Βέβαια αυτά είναι γούστα.
Μου άρεσαν οι ιδέες Ε.Φ. αν και δεν μπορώ να γνωρίζω κατά πόσο είναι πρωτότυπες μιας και δεν έχω διαβάσει και πολύ.
Ακόμη μου άρεσε ο τρόπος που παρουσιαζόταν το μέλλον της ανθρωπότητας στα περισσότερα από αυτά.
Τέλος με εντυπωσίασε πραγματικά το τελευταίο διήγημα "εξεταστική περίοδος". Ειδικά η φράση στον υπολογιστή "Ζήτα", ήταν φοβερή σκηνή. Βέβαια το τέλος του με έκανε να βρίσω τον κ.Μανωλιό με τρόπο που χρησιμοποιούσαν οι πρωταγωνιστές του στο προηγούμενο διήγημα που αναφέρω, αλλά αυτό είναι άλλο ζήτημα!
Συνολικά είναι ένα βιβλίο που άνετα θα συνιστούσα ή θα δάνειζα σε έναν φίλο μου στερώντας έτσι τα πολύτιμα ευρώ από τη τσέπη του δημιουργού του, επεκτείνοντας όμως τον μύθο του!

[khar]

mman, on 02 January 2010 - 10:07, said:

.

4) Απότομη αλλαγή οπτικής γωνίας; Όλο το διήγημα είναι μια αλλαγή οπτικής γωνίας. Έχει όχι δύο ούτε τρεις, αλλά δέκα διαφορετικούς αφηγητές:

Κάκιστη διατύπωση. Ήθελα να πώ, ότι βρεθήκαμε από την οπτική γωνία του ενός παίκτη κατευθείαν σε αυτήν του άλλου, και μάλιστα με τον πρώτο να αποτελεί πιόνι, και αυτό μου χτύπησε κάπως απότομα. Προφανώς έχεις δίκιο για τις πολλαπλές οπτικές γωνίες.

This post has been edited by khar: 03 January 2010 - 08:32

[aScannerDarkly]

Ψυχραιμία sff: Διάβασα το Τέρας και το Σάρκινο Φρούτο και δηλώνω ότι βρήκα το Σάρκινο Φρούτο καλύτερο. (Μη βαράτε). Σιγά σιγά θα τεκμηριώσω και την άποψή μου γράφοντας για όλα τα διηγήματα.

(Πάντως, με κάθε ειλικρίνεια, τα θεωρώ και τα δύο καλά βιβλία και χαίρομαι που τα διάβασα).

[DinoHajiyorgi]

«Εξεταστική Περίοδος»

Τέλειωσε. Και είναι τέτοιο το μαρτύριο («είναι» όχι «ήταν») που νιώθω χωρίς τύψεις No Mercy προς τον συγγραφέα. Όχι πως θέλω να σπαταλήσω πολλά στην κριτική μου, …μώ’το! Χαίρομαι που διάβασα πρώτα «…και το τέρας». Αν είχα διαβάσει πρώτα το «Σάρκινο Φρούτο», και αν δεν ήξερα τον συγγραφέα, όχι, δεν θα ξανάπιανα βιβλίο του στα χέρια μου.

Μετά από εφτά διηγήματα που μοιάζουν μια συνεχή στέρηση αισθήσεων, ξαφνικά ένα διήγημα, το «Εξεταστική Περίοδος», κατανοητό, γραμμικό, με αρχή, μέση, τέλος. Ο αναγνώστης αρχίζει να ουρλιάζει. Δεν τα κάνουν αυτά έτσι ξαφνικά Μιχάλη! Οι απελευθερωθέντες των στρατοπέδων συγκεντρώσεως πέθαναν από σοκ μόλις δοκίμασαν τις πρώτες σοκολάτες που τους έδωσαν οι απελευθερωτές τους. Και εκεί που τουλάχιστο δακρύζεις συγκινημένος και λες «αυτό είναι καλό», και μετά «γιατί τραβάει τόσο;», σου πετάει ο Μανωλιός τις τελευταίες εννιά σελίδες και παθαίνεις κάτι σαν αυτό που έπαθε ο ήρωας στο διήγημα … να ήξερα μόνο τι ήταν αυτό!

Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες. Τέλειωσα με το «Σάρκινο Φρούτο». Θα ήθελα Μιχάλη να μου εξηγήσεις τι γίνεται από το –Μην Σκέφτεσαι– και μετά, μέχρι το τέλος. Ελπίζω να με πιστεύεις. Δεν λέω ψέματα. Δεν κατάλαβα τίποτα.

Κι ας έρθει ο khar να πει πως δεν έχει σημασία τι καταλαβαίνουμε στο διήγημα. Θα γίνει σφαγή.

[aScannerDarkly]

Λοιπό, κι εμένα που κατάλαβα τη Σοκολάτα, και μου αρέσουν μερικοί τέτοιου τύπου γρίφοι, αυτό εδώ με μπέρδεψε πάρα πάρα πολύ. Έχω μια θεωρία:

Spoiler

Ο τύπος ζητάει (έχοντας δει ότι έχει τη δυνατότητα να ζήσει ολόκληρες ζωές μέσα σε λίγη ώρα), να ζήσει μία κανονική ζωή με την οικογένειά του, έτσι ώστε να μπορέσει και να τις θυσιάσει, ώστε να πάρει και όλα τα υπόλοιπα οφέλη

Δεν είμαι όμως και πολύ βέβαιος και βλέπω κάποια κενά στη σκέψη αυτή. Θα χρειαστούμε τη βοήθεια του συγγραφέα.

[mman]

DinoHajiyorgi, on 06 January 2010 - 12:28, said:

«Εξεταστική Περίοδος»

1) Χαίρομαι που διάβασα πρώτα «…και το τέρας».

2) Ελπίζω να με πιστεύεις. Δεν λέω ψέματα. Δεν κατάλαβα τίποτα.

aScannerDarkly, on 06 January 2010 - 12:50, said:

3) [...] Έχω μια θεωρία:

1) Συμφωνώ απολύτως. Ακριβώς λόγω ύφους και κυρίως τεχνοτροπίας, συστήνω κι εγώ αυτή τη σειρά ανάγνωσης.

2) Μα φυσικά και σε πιστεύω. Νομίζω μάλιστα ότι το διήγημα αυτό, από αυτή την άποψη, είναι το δυσκολότερο του βιβλίου.

3) Ακριβώς.

Spoiler

Ο τύπος αποτυγχάνει στο τεστ αλλά επειδή δεν αντέχει να γνωρίζει την αποτυχία του, επιλέγει να ξεκινήσει η αμοιβή του με μια φυσιολογική ζωή στην οποία θα είχε επιτύχει στο τεστ. Όταν του δίνεται όμως η επιλογή, αποφασίζει να μάθει την αλήθεια, και ανακαλύπτει ότι για να πληρώσει τον έβαλαν να βασανίσει και να σκοτώσει ο ίδιος την οικογένειά του.

Πω πω, τώρα που το ξαναείδα, συνειδητοποίησα πόσο καλός ήμουν με τον αναγνώστη: Παρέλειψα τις χειρότερες σκηνές.

Ντίνο, ένα συνολικό μεγάλο ευχαριστώ για την πραγματικά πολύ φιλότιμη προσπάθεια και φυσικά για τα σχόλια.
Scanner, είμαι όλος αυτιά μάτια.

[Electroscribe]

(ευχαριστώ το Ντίνο για τις κριτικές που έγραψε. Χωρίς αυτές, δε θα θυμόμουν ούτε τους τίτλους, ούτε τη σειρά των διηγημάτων, μιας και το βιβλίο το διάβασα πάνω από έναν χρόνο πριν)


Γενικά, η πρώτη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μανωλιού είναι ένα από τα καλά έργα του ελληνικού φανταστικού, αυτά που στέκουν άνετα (δηλαδή αυτά που δεν τα διαβάζουμε τιμής ένεκεν ενώ είναι κατώτερα από τα ξένα αντίστοιχα). Η γραφή είναι λίγο ακατέργαστη από εκείνη στο πιο πρόσφατο βιβλίο του συγγραφέα (... και το τέρας) – αλίμονο, αλλιώς θα ήταν ο μόνος συγγραφέας που μέσα σε μια δεκαετία ξέμαθε την τέχνη του αντί να την μάθει καλύτερα. Τα θέματα είναι επίσης στημένα λιγότερο αριστοτεχνικά, με κάποια αμηχανία εδώ κι εκεί. Αλλά είναι δυνατά θέματα και διακρίνονται για τη γνώριμη Μανωλιακή προβληματική, αυτό που πιστεύω διέπει το βιβλίο είναι η ανθρωπιά, ακόμη κι όταν περιγράφονται απάνθρωπα γεγονότα.

Κι εδώ είχαμε ένα κοινό θέμα στα περισσότερα διηγήματα, το οποίο καλύπτεται σχεδόν από κάθε δυνατή πλευρά (τημεμεταφροά/ταξίδι). Το ύφος είναι εσκεμμένα λιτό, με βάρος στα συναισθήματα, τις σκέψεις και τις εντυπώσεις, κι όχι στις περιγραφές, επιτυχημένη επιλογή, μιας και βοηθά στην ταύτιση του αναγνώστη με τους χαρακτήρες. Μπορεί να σας μείνει η απορία τι χρώμα μαλλιά είχαν οι πρωταγωνιστές, αλλά θα τους βρείτε περισσότερο πιστευτούς κι αληθινούς από άλλους που κατά τα άλλα ξέρετε την παραμικρή λεπτομέρεια για την εμφάνισή τους.


Τα διηγήματα ένα-ένα:

«Η Σοκολάτα» είναι δοσμένη μέσα από τη λειψή σκοπιά ενός ατόμου με νοητική υστέρηση (του έχει επιβληθεί σαν τιμωρία). Χρειάζεται προσοχή για να γίνει κατανοητό το κείμενο και έχει μικρές ασυνέπειες όσον αφορά το τι καταλαβαίνει ο ήρωας και τι όχι, τι λεξιλόγιο τηρεί κτλ., αλλά επανειλημμένα έχω πει πως το τοποθετώ στα πέντα καλύτερα διηγήματα του ελληνικού φανταστικού. Δεν έχω καθίσει να σκεφτώ ποια είναι τα άλλα τέσσερα, αλλά μια θέση θα τη φυλάξω για τη «Σοκολάτα» όταν το κάνω. Γιατί δεν ξεπέφτει στη φτηνή συγκίνηση για την οποία προσφέρεται το θέμα και γιατί ανταμοίβει την προσπάθεια που απαιτεί από τον αναγνώστη. Μόνο ένα ερώτημα μένει αναπάντητο (μου το επιβεβαίωσε ο συγγραφέας) και δεν είναι ακριβώς ζωτικό για την πλοκή.

«Αγάπα τον, αγάπα τον, αγάπα τον» Αυτό το διήγημα είναι σαν πρόγευση της επόμενης συλλογής του mman, σε θεματολογία και λογική. Δυο εξωβιολόγοι σε μια μακροχρόνια αποστολή, με μόνο στήριγμα ο ένας τον άλλο για να αντέξουν τη δοκιμασία της μοναξιάς. Ή δεν είναι έτσι; Έχει όλα τα καλά υλικά, αλλά νομίζω πως δεν τα εκμεταλλεύεται όσο θα μπορούσε και το σύνολο χωλαίνει κάπου. Κι έχω την εντύπωση πως ο συγγραφέας συμφωνεί με την εκτίμησή μου, αλλιώς δε θα επέστρεφε να γράψει ολόκληρο το «…και το τέρας» στο ίδιο μήκος κύματος. Όπως και να ‘χει, το διήγημα είναι άνω του μετρίου, δε ρίχνει το μέσο όρο του βιβλίου.

«Επιτάφιος» Η ανθρωπότητα προσπαθεί να σωθεί από μια καταστρεφόμενη Γη, στέλνοντας στο διάστημα τεράστια σκάφη γεμάτα ναρκωμένους εποίκους. Αυτό το διήγημα δεν το θυμόμουν καθόλου. Η γραφή είναι αρκετά καλή (σε σημεία γίνεται ελαφρώς δυσνόητη), αλλά το τέλος μου φάνηκε πως εξαντλήθηκε σε ένα χιλιοφορεμένο θέμα της ΕΦ, όχι αρκετά ανανεωμένο για να σώσει ολόκληρη την ιστορία.

«Χριστοπαναγίες» Ένα χιουμοριστικό διήγημα που διχάζει. Έφτυσα αίμα για να το τελειώσω και φαντάζομαι πως θα γυρνούσα τις σελίδες με ένα μόνιμο μορφασμό δυσαρέσκειας. Το βρήκα ανούσιο και κρύο. Από τα τρία άτομα που έχω ρωτήσει τη γνώμη τους για τις «Χριστοπαναγίες», ένας παράτησε το βιβλίο σ’ αυτό το σημείο, ένας το βρήκε διασκεδαστικό κι ένας πραγματικά ενθουσιάστηκε. Δυστυχώς για μερικούς, ευτυχώς για άλλους, είναι το μεγαλύτερο της συλλογής (μακράν, αν θυμάμαι καλά)
<br style=""> <br style="">

«Σάρκινο Φρούτο» Μια σκληρή και δυνατή ιστορία. Σκληρή όχι για κάποιες ωμές εικόνες (μπορεί να ενοχλήσουν κάποιους, αλλά θα τους διαφεύγει η ουσία). Η πραγματική ωμότητα του διηγήματος έγκειται στο τι είμαστε ικανοί να κάνουμε ο ένας στον άλλο, ο ένας με τον άλλο. Οι εποχές της νόμιμης δουλείας δεν είναι τόσο παλιές και ίσως να μην απέχουν και τόσο στο μέλλον. Σήμερα το θέμα έχει κορεστεί αρκετά, αλλά την εποχή της κυκλοφορίας της συλλογής πρέπει να ήταν αρκετά ως πολύ πρωτότυπο. Όπως και να ‘χει, η εξαιρετική γραφή δεν έχει χάσει τίποτε από την ισχύ της. Ίσως λίγο μπερδεμένες οι εναλλαγές οπτικής γωνίας, αλλά δεν είναι επιλογή εντυπωσιασμού, είναι οργανικό μέρος του διηγήματος.

«Η Άμυνα» Άλλο ένα σκληρό διήγημα. Πώς θα αμυνθεί ένας λαός που δε γνωρίζει τη βία, απέναντι στους κτηνώδεις βάρβαρους εισβολείς; Κι αν αυτοί οι βάρβαροι είμαστε εμείς οι Γήινοι, μπορεί ο αναγνώστης να ταυτιστεί με τον αμυνόμενο; Νομίζω πως το κείμενο το παρακάνει με πόσο κακοί είμαστε και εξειδικεύει υπερβολικά στο τι συγκεκριμένα κακό έχουμε πράξει, φορτίζοντας ιδεολογικά κάτι που θα έπρεπε να είναι όσο πιο γενικό και παν(απ)ανθρώπινο γίνεται. Κατά τα άλλα, αν έχετε γερό στομάχι (που είναι προαπαιτούμενο για την ανάγνωση), θα συμφωνήσετε ίσως μαζί μου πως «Η Άμυνα» συναγωνίζεται με το «Σάρκινο Φρούτο» για την τρίτη θέση στις πολύ καλές στιγμές του βιβλίου.

«Μόνο Ένα Παιχνίδι» Όπως είπα, τα δυο προηγούμενα παίζουν για την Τρίτη θέση. Τη δεύτερη την έχει καβατζώσει με άνεση το συγκεκριμένο. Εδώ ο Μανωλιός παίζει στα δάχτυλα τις πολλαπλές οπτικές γωνίες και στήνει ένα καταπληκτικό οικοδόμημα που είναι κάτι σαν μικρογραφία του όλου έργου του. Ένας ολόκληρος πόλεμος μέσα σε λίγες σελίδες, μικρά κεφάλαια-ψηφίδες από τις σκέψεις και τις απόψεις διαφόρων συμμετεχόντων. Κι είναι ένας πόλεμος που διεξάγεται σε ιδιαίτερα πρωτότυπο πεδίο μάχης: μέσω τηλεμεταφοράς. Δε θα πω περισσότερα, για να μην το σποϊλεριάσω. Έχεις και τις αδυναμίες του: μια πολύ τεχνική προσέγγιση στο πως βλέπουν οι δυο αντίπαλοι την αναμέτρησή τους (μου θύμισε ανάλυση για σκάκι, ο mman λέει τάβλι – ίδια διαφορά, θα έλεγε ο DinoH, πάλι ψυχρό και αναίτια φορτωμένο) και έναν χαρακτήρα που ο συγγραφέας δεν έκανε τον κόπο να τον νιώσει και να γράψει κάτι που να πείθει (τη διευθύντρια). Και πάλι, όμως, αυτά τα ψεγάδια δεν αρκούν για ρίξουν το «Παιχνίδι» κάτω από άλλο διήγημα σ’ αυτό το βιβλίο, πέρα από την καταπληκτική «Σοκολάτα».

«Εξεταστική Περίοδος» Δυστυχώς, όσο δυνατά ανοίγει το βιβλίο, σχεδόν τόσο αδύναμα κλείνει. Η ιστορία ενός γιάπη που του δίνεται η ευκαιρία να αποκτήσει κυριολεκτικά οτιδήποτε. Και οι απόπειρες του να βρει κόλπο για να μην πληρώσει το τίμημα (με κύρια λύση το να μη δεχθεί την προσφορά-πειρασμό). Η ιδέα δεν είναι κακή, αλλά ο κεντρικός χαρακτήρας είναι καρικατούρα με μηδενικό βάθος (κατά την ταπεινή μου γνώμη, πάντα), όχι πιστευτός άνθρωπος, αλλά μια σκιά, όπως φαντάζεται ο συγγραφέας έναν τύπο ανθρώπου που είτε δεν έχει γνωρίσει ποτέ, είτε δεν προσπάθησε να κατανοήσει πώς λειτουργεί το μυαλό του. Τέλος πάντων, δεν κατάλαβα το τέλος, αλλά δεν έκανα τον κόπο να ρωτήσω όπως ρώτησα για να επιβεβαιώσω τις θεωρίες μου σχετικά με τη «Σοκολάτα». Γιατί δε με ένοιαζε. (Σόρυ που κλείνω με τόση αυστηρότητα, αλλά ήταν λίγο ανώμαλη προσγείωση μετά από τρία πολύ καλά κείμενα – αυτά και τη «Σοκολάτα» πρέπει να κρατήσετε στο μυαλό σας κι όχι την εντύπωσή μου για το συγκεκριμένο)




Τελικός απολογισμός: κάπως άνισο, έχει και αρκετά αδύναμες στιγμές το βιβλίο, αλλά συνολικά αποζημιώνει με το παραπάνω για το χρόνο που θα του αφιερώσει κανείς.

This post has been edited by Electroscribe: 16 March 2010 - 18:17

[mman]

Electroscribe, ευχαριστώ για την όπως πάντα εμπεριστατωμένη άποψη.
Οι "Χριστοπαναγίες" (μαζί με την "Άμυνα" βεβαίως-βεβαίως) είναι από τα διηγήματα που διχάζουν πολύ αναγνωστικά. Πρόφατα γνωστή κυρία του φόρουμ άφησε να εννοηθεί ότι το απόλαυσε περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο του βιβλίου, μια άποψη που τη βρίσκω υπερβολική, όπως βέβαια και το να παρατήσει κανείς ολόκληρη τη συλλογή εξαιτίας του (ως αναγνωστης δεν το κάνω αυτό σε συλλογές διηγημάτων αν έχω δει έστω και ένα καλό δείγμα, αφού ποτέ δεν ξέρεις πότε θα πεταχτεί το επόμενο, όσα τζούφια κι αν μεσολαβήσουν). Αλλά φυσικά περι ορέξεως αμυγδαλόπιτα.
Με τέσσερα θετικά και ένα να στέκεται από οκτώ διηγήματα του βιβλίου, είμαι σίγουρα ευχαριστημένος για έναν απαιτητικό αναγνώστη όπως εσύ. Ακόμα περισσότερο όμως ικανοποιεί τη ματαιοδοξία μου η διαπίστωση ότι δέκα χρόνια μετά, το "Τέρας" είναι καλύτερο απ' το "Φρούτο" αφού, όπως έχω ξαναπεί, υπάρχει ένας συγγραφέας τον οποίο θέλω διακαώς να ξεπερνάω και φαντάζεστε το όνομά του.

[Count Baltar]

Διάβασα και εγώ το βιβλίο. Χωρίς πολλή-πολλή ανάλυση να πω ότι ήταν από τα καλύτερα πράγματα που έχω διαβάσει --γενικά-- τον τελευταίο καιρό. Σίγουρα από τα καλύτερα πράγματα που έχω διαβάσει από Έλληνα. Είδα μέσα πρωτότυπες ιδέες που, προσωπικά, δεν είχα συναντήσει πουθενά αλλού. Θα συμφωνήσω με τον electroscribe για το τελευταίο διήγημα του βιβλίου, αλλά θα διαφωνήσω ριζικά σε ό,τι αφορά τις Χριστοπαναγίες. Κατ' εμέ, αν δεν είναι το καλύτερο (ίσως αυτός ο "τίτλος" να ανήκει στο "Μόνο ένα παιχνίδι" [;], μιας και οι πολλές αδυναμίες της, γενικά, καταπληκτικής "Σοκολάτας" τής στερούν την πρωτιά), σίγουρα είναι εκείνο που διαβάζεται πιο απολαυστικά από κάθε άλλο, και σίγουρα η μη παρουσία του στο βιβλίο, και στη συγκεκριμένη θέση (4ο), μπορεί να με έκανε να χάσω το ενδιαφέρον μου και να το αφήσω.

This post has been edited by Count Baltar: 17 March 2010 - 09:15

[DinoHajiyorgi]

mman, on 17 March 2010 - 08:41, said:

όπως έχω ξαναπεί, υπάρχει ένας συγγραφέας τον οποίο θέλω διακαώς να ξεπερνάω και φαντάζεστε το όνομά του.

Αυτόν τον αχώνευτο;