Το τέλος του ρομαντισμού: Ποιο τραύμα σάς ανάγκασε να μάθετε να γράφετε από την αρχή;

[Σεργκέι Κάμενεφ]

Ας αφήσουμε στην άκρη τις θεωρίες για τη "θεία έμπνευση", τις όμορφες μούσες και τα ρομαντικά κλισέ. Αυτά είναι για να γεμίζουν σελίδες στα εγχειρίδια δημιουργικής γραφής. Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο βρώμικη: η καλή λογοτεχνία –και ειδικά η σκοτεινή– δεν γεννιέται από τη χαρά. Γεννιέται όταν η ζωή σε κολλάει στον τοίχο και σε ξερνάει αλλαγμένο.

Ήθελα να ανοίξω μια συζήτηση χωρίς προσωπεία. Με ενδιαφέρει να μάθω αν υπήρξε στη ζωή σας ένα πραγματικά τραγικό συμβάν, μια τραυματική εμπειρία ή μια απώλεια, που δεν σας έκανε απλώς να γράψετε "ένα ποίημα για να ξεσπάσετε", αλλά που σας σακάτεψε, σας άλλαξε ριζικά ως ανθρώπους και αυτόματα μεταμόρφωσε τη συγγραφική σας φωνή. Εκεί που οι στολισμένες λέξεις πέθαναν και έμεινε μόνο η ωμότητα.

Για να μην κρύβομαι πίσω από το δάχτυλό μου και για να σπάσω τον πάγο, θα καταθέσω τη δική μου αλήθεια.

Για μένα, το σημείο μηδέν ήρθε πριν από τρία χρόνια, παραμονή Πρωτοχρονιάς. Ήμασταν έξω με τον κολλητό μου στην επαρχιακή πόλη που μεγαλώσαμε και κόβαμε βόλτες κοντά στον σιδηροδρομικό σταθμό, δίπλα στον ξεροπόταμο. Σε μια μικρή πόλη, μετά την μια τα ξημερώματα επικρατεί η ερημιά. Είχαμε ξεμείνει από λόγια και περπατούσαμε στα πεζούλια, μέχρι που είδαμε έναν μεσήλικα κύριο σκαρφαλωμένο πάνω στο κοντό πέτρινο τειχάκι που χώριζε τον δρόμο από το κενό του ξεροπόταμου, ελαφρά γερμένο μπροστά. Έκλαιγε με λυγμούς και έβριζε.

Πλησιάσαμε και προσπαθήσαμε να τον μεταπείσουμε, να του πούμε ότι όσο σκατά κι αν είναι τα πράγματα, αν πέσει δεν θα υπάρξει γυρισμός. Μας έβρισε και πήδηξε. Μόλις ακούστηκε το σώμα του να σκάει στον πάτο του ξεροπόταμου, άρχισα τους εμετούς στο πεζοδρόμιο. Ο φίλος μου άρχισε να κλαίει και με τρεμάμενα χέρια κάλεσε την αστυνομία. Ακόμα και τώρα, κάθε φορά που γυρνάω στην πόλη μου, φροντίζω να πιω μια μπύρα δίπλα σε εκείνο το τειχάκι. Κουβαλάω πάντα τη λύπη και τις τύψεις που δεν έδρασα πιο γρήγορα, πιο αποτελεσματικά.

Εκείνο το βράδυ ο ρομαντισμός πέθανε. Κατάλαβα ότι το τέλος δεν έχει μουσική υπόκρουση, ούτε ποιητική δικαιοσύνη. Έχει μόνο τον ξερό ήχο της πτώσης και τη μυρωδιά του εμετού στο κρύο μπετόν. Εκείνη τη στιγμή η γραφή μου άλλαξε οριστικά. Έχασε κάθε ανάγκη για εντυπωσιασμούς. Έγινε πιο κρύα, πιο ανατομική, πιο αληθινή.

Έχετε βιώσει ένα τέτοιο σκληρό "πριν και μετά" στην πορεία σας; Ή συνεχίζει η λογοτεχνία και η ποίηση να φέρει την ίδια αγνότητα και ομορφιά ;;;

[Ιρμάντα]

Ευχαριστούμε που μοιράστηκες αυτή την εμπειρία. Ναι είναι δεδομένο πως έχει λειτουργήσει για πάρα μα πάρα πολλούς έτσι. Θα πω ότι δεν έχει σημασία το βάρος αν θες της εμπειρίας. Αλλά το πώς εισπράττουμε, για τους χψ λόγους, την εμπειρία αυτή. Ο θάνατος ενός γονέα για παράδειγμα μπορεί να είναι αρκετά κοινή εμπειρία, ειδικά αν δεν ήταν αυτοκτονία/ φόνος ξέρω γω να προσδώσει ένα γερό σοκ στην κατάσταση αλλά φυσικά αίτια. Ωστόσο μπορεί να σε αποδομήσει. Άλλος, πιο χοντρόπετσος, θα έβλεπε ό,τι και εσύ και πέρα βρέχει. Ή άλλοι γράφουν για να ζήσουν τη ζωή που δεν έζησαν. Έτσι απλά. Ήθελα να γίνω αστροναύτης και δεν έγινα. Ήθελα να γίνω εξερευνητής και δεν έγινα, και ούτω καθεξής.

Ή γοητεύεται κάποιος από τις ιστορίες που διαβάζει και γεννιούνται στο μυαλό του ένα εκατομμύριο άλλες -my case. Στρώνεσαι και δοκιμάζεις και εσύ. 

Edited 5 hours ago by Ιρμάντα

[Σεργκέι Κάμενεφ]

Έχεις απόλυτο δίκιο σε αυτό που λες για το "εσωτερικό φίλτρο". Η ιδιοσυγκρασία του καθενός καθορίζει το πόσο βαθιά θα εισχωρήσει το καρφί. Ένας άλλος στη θέση μου μπορεί να το ξεπερνούσε σε μια βδομάδα. Για μένα, όμως, αυτό το γεγονός διέλυσε τις ψευδαισθήσεις.

Όσο για το ότι κάποιοι γράφουν για να ζήσουν τις ζωές που δεν έζησαν , νομίζω ότι και αυτό κρύβει μια δική του, βουβή μελαγχολία. Μια έλλειψη. Ίσως τελικά η συγγραφή να είναι πάντα μια προσπάθεια να γεμίσουμε ένα κενό – είτε αυτό δημιουργήθηκε από ένα βίαιο σοκ είτε από μια ζωή που ένιωθε στάσιμη.