Jump to content
Βάρδος

Ελληνικές Ορολογίες Επικής Φαντασίας

Recommended Posts

Βάρδος

Στα ελληνικά, ως γνωστόν, υπάρχει πάντα ένα κομφούζιο, σχετικά με τις αρχαϊκές/μεσαιωνικές ορολογίες που χρησιμοποιούνται στην επική φαντασία. Ανεβάζω, λοιπόν, ένα "λεξικό", σε μια προσπάθειά μου να συγκεντρώσω όλες τις χρήσιμες ορολογίες για κάποιον που γράφει επική φαντασία.

 

 

(Σημαντική Σημείωση: Οι ορολογίες που ανέβασα είναι αυτές που χρησιμοποιώ εγώ' δεν είναι αυτές που γράφει η Αγία Γραφή και δεν είναι μέρος των Δέκα Εντολών.)

 

 

Αν κάποιοι έχουν να προσθέσουν χρήσιμες ελληνικές λέξεις για επική φαντασία, ή αν θέλουν να ρωτήσουν για κάποια λέξη πώς θα τη λέγαμε στα ελληνικά, ας το κάνουν παρακάτω. Έτσι, σιγά-σιγά, μπορούμε να εμπλουτίσουμε το ελληνικό λεξικό επικής φαντασίας, με λέξεις χρήσιμες για όσους γράφουν.

greek_epicfantasy_lexicon.doc

Share this post


Link to post
Share on other sites
Μελδόκιος

Επίσης μερικά όπλα από μια παλιά μου έρευνα.

τζάγκρα: crossbow

κλιβάνιον: breast plate

μεναύλιον: βυζαντινό βαρύ δόρυ προορισμένο για το στρατιωτικό σώμα των μεναυλάτων που ήτανε ντερέκια...

ρομφαία: δίχειρο σπαθί

σπάθιον: το longsword του βυζαντινού πεζικού.

c10spath.jpg

παραμέριον: ελαφρώς κυρτό βυζαντινό μονόκοπο σπαθί για το πεζικό.

paramerion.jpg

Share this post


Link to post
Share on other sites
Rikochet

Βάρδε και Μελδόκιε, πολύ ωραία και αρκετά χρήσιμα!

Συγχαρητήρια :thumbsup:

Θα τα χρησιμοποιήσω σίγουρα :book:

Share this post


Link to post
Share on other sites
Βάρδος

Μελδόκιε, ωραίος.

 

Ειδικά αυτό. "Παραμέριον: ελαφρώς κυρτό βυζαντινό μονόκοπο σπαθί για το πεζικό." Πρέπει να είναι το falchion που λένε στα αγγλικά, έτσι;

Share this post


Link to post
Share on other sites
RaspK

"Falchion", πολύ φοβάμαι, Βάρδε, είναι η λεγόμενη «χατζάρα». Το «παραμέριον» πλησιάζει περισσότερο στο «γιαταγάνι», μόνο που έχει λεπίδα που είναι πλατύτερη στη βάση και γενικότερα λιγότερο κυρτή.

 

Το «σπάθιον» μου άρεσε πάρα πολύ. Ν' αναφέρω ότι, απ' όσο ξέρω, η «ρομφαία», αν δεν κάνω λάθος, είναι το αντίστοιχο του "bastard sword".

Share this post


Link to post
Share on other sites
Βάρδος

Νομιζώ ότι η ρομφαία είναι αποκλειστικά δίχερο σπαθί, ενώ το bastard sword μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε με ένα είτε με δύο χέρια. Το πώς λέγεται το bastard sword στα ελληνικά, βέβαια, είναι άλλο θέμα: δεν ξέρω αν υπάρχει κατάλληλη λέξη. Πάντως, δεν είναι μπάσταρδο σπαθί. :-Ρ

 

Ευχαριστώ για τη διευκρίνιση περί falchion!

Share this post


Link to post
Share on other sites
Μελδόκιος

Για το broadsword έχω πετύχει σε ένα ακριτικό τραγούδι τη λέξη "πλατύστομο σπαθί" και μου άρεσε. Επίσης μια λέξη που χρησιμοποιείται για τα μεγάλα σπαθιά είναι η "σπάθα" αλλά δε ξέρω αν συμπεριλαμβάνει κι άλλα μεγάλα σπαθιά εκτός από τα δίχειρα για να μπορούμε να την χρησιμοποιήσουμε αντί για bastard sword.

Πάντως έχω κι εγώ την εντύπωση πως η ρομφαία είναι για δίχειρα σπαθιά.

Edited by Μελδόκιος

Share this post


Link to post
Share on other sites
Drunk Elf

Πολύ χρήσιμα. Μπράβο παλικάρια μου :D Όποιος άλλος έχει παρόμοια ας τα στείλει. Η μετάφραση όπλων, πανοπλιών και τίτλων είναι συνήθως το μεγαλύτερο πρόβλημα όταν γράφει κανείς fantasy στα ελληνικά. Ειδικά αν είναι εμπνευσμένος από βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. :ph34r:

Share this post


Link to post
Share on other sites
RaspK

  • Περισφύριον: μέρος πανοπλίας ακριβώς κάτω από τις περικνημίδες, φοριέται και χωρίς αυτές, ενώ δένει πάνω από τον αστράγαλο, παίζοντας το ρόλο του περικάρπιου για το πόδι.
  • Θώρακας: η breastplate - μη διστάζετε να χρησιμοποιήσετε έτσι τι λέξη, αφού αφορά κάθε ανάλογο μέρος και βαρυτέρων πανοπλιών.
  • Περικνημίδες: greaves.
  • Κράνος, περικεφαλαία: helm, helmet.
  • Ρομφαία: οποιοδήποτε ξίφος κρατάται με δύο χέρια, ακόμα και αν δύναται να κρατηθεί και με το ένα μόνο έπειτα από εξάσκηση και αν έχεις αρκετή μυική δύναμη.
  • Σπάθα: γενικός όρος, αφορά μεγάλα ξίφη, κυρίως από άποψη πλάτους. Το broadsword, πέρα από πλατύστομο σπαθί, αποκαλείται και σπάθα, ενώ ναυτική σπάθα καλείται το cutlass.
  • Διάδημα: circlet - δακτύλιος ή σύνθεση δακτυλίων-στολισμάτων, συνήθως μεταλλικής φύσεως, που φοριέται γύρω από το κεφάλι. Χαρακτηριστικός σκοπός του το να κρατά πίσω και κάτω τα μαλιά αυτού που το φοράει, πέραν από το να δείξει αξίωμα.
  • Τιάρα: δεν υπάρχει ελληνική λέξη. Αποτελεί παραλαγή διαδήματος, και γι' αυτόν το λόγο αποκαλείται κι έτσι, μόνο που εν αντιθέσει με το διάδημα η τιάρα είναι πεταλοειδής, ούτως ώστε να «πιάνει» πάνω στα μαλλιά του άλλου.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Electroscribe

τζάγρα: χωρίς ΄κ΄ (όχι τζάγκρα)

κλιβάνιον: αλυσιδωτός θώρακας, όπως και το λωρίκιον

επιλωρίκιο: το παδδεδ που μπαίνει έξω από το λωρίκιο

βάμβακας: το παδδεδ κάτω από το λαωρίκιο, για να απορροφά την κρούση των όπλων πάνω του

 

ρομφαία: υπάρχει σύγχυση (η αρχαία Θρακική ρομφαία δεν ήταν καν σπαθί), αλλά γενικά χρησιμποιείται για να εννοείσει το πολυ μακρύ σπαθί που χρειάζεται δυο χέρια για να το κουμαντάρουν

σπάθιον: το longsword του βυζαντινού πεζικού.

παραμέριον: παραμήριον (παρά τω μηρώ). Ο ελληνικός τρόπος είναι να κραμάς το σπαθί από τη ζώνη σου κι όχι στην ζώνη σου. Εξαίρεση το παραμήριο, που είναι΄ολόισιο και μονής κόψης (saber)

 

Οι λέξεις βαλλίστρα και βαλλιστρίδα είναι μάλλον μοντέρνες συμβάσεις της μετάφρασης για το crossbow. Βαλλίστρα είναι η πολιορκητική μηχανή/μηχαμή κατά προσωπικού η οποία μπορεί να πετά και στρογγυλούς λίθους εκτός από βέλη.

 

Μταζούκι-βαρδούκι: έτσι λέγεται επίσης το απελατίκι/κεφαλοθραύστης

 

Ξόρκι, μαγγανεία, γητειά, θαυματουργία, θαυματοποιία, μάγια, μαγεία, θεουργία: διαφορετικές σχολές μαγείας, με τελείως διαφορετικό νόημα και αντικείμενο

 

μύδρος: crossbow bolt

 

υπάρχουν πολλά ακόμη

συγγνώμη για το απότομο ύφος, αλλά είμαι βιαστικός

 

αν ακούγομαι πολύ "διορθωτικός", είναι επειδή έχω και τη σχετική βιβλιογραφία

Share this post


Link to post
Share on other sites
RaspK

Περί βαλλιστριδών:

 

Εν αντιθέσει με ότι είναι γνωστό στον πολύ κόσμο τη σήμερον, η λέξη «βαλλίστρα» αποτελεί παράφραση και δεν είναι ακριβής στη χρήση της. Η αρχική έννοια της βαλλίστρας είναι αυτή του πολιορκητικού εκείνου μηχανισμού του (ειρωνικά) γνωστού ως «καταπέλτης»: στην αρχαία Ελλάδα (εννοώντας την ευρύτερη περιοχή) καταπέλτης ήταν εκείνο το πολιορκητικό μηχάνημα που τόξευε υπερμεγάθη βέλη και βαλλίστρα λεγόταν η πολιορκητική μηχανή που έβαλλε ογκόλιθους.

 

Κάπου όμως στη διάδωση των λέξεων αυτών στα Ρωμαϊκά και έπειτα στα Σαξωνικά εδάφη, οι ονομασίες αντιστράφηκαν, και οι λατινική ονομασία του καταπέλτη έγινε "ballista", ενώ της βαλλίστρας άλλαξε στο λατινικό "catapult". Δεν είναι η πρώτη φορά που οι Ρωμαίοι άλλαξαν ελληνικές λέξεις προκειμένου ν' ακολουθούν τις δικές τους επιταγές ευηχίας, με αποκορύφωμα το λατινικό όνομα του Οδυσσέα: Ulysses.

 

Έπειτα, οι παραφρασμένες λέξεις επανήρθαν στον ελλαδικό χώρο και παρέμειναν έκτοτε έτσι.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Βάρδος

Σχετικά με καταπέλτες, υπάρχουν και τα εξής:

 

Οξυβόλος γαστραφέτης -- εκτοξεύει μεγάλα βέλη.

 

Λιθοβόλος γαστραφέτης -- εκτοξεύει πέτρας.

 

Ευθύτονος οξυβόλος.

 

Όλα τα παραπάνω έχουν σχήμα βαλλίστρας και στηρίζονται σε ξύλινα πόδια. Και υπάρχουν και άλλα διάφορα σχήματα τα οποία είχαν φτιάξει οι κατά καιρούς μηχανικοί, πάντα για να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα και την εμβέλεια. (Βλ. Καταπέλτες του Γιώργου Ηλιόπουλου --ένα πολύ καλό βιβλίο, κατά την άποψή μου.)

 

Επίσης:

 

Όναγρος -- ο κλασσικός καταπέλτης με το σκηνή που εκτοξεύει την κοτρόνα.

 

Ελέπολις -- πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε από τον Μεγαλέξανδρο: ένας πύργος πάνω σε τροχούς με καταπέλτες.

Share this post


Link to post
Share on other sites
RaspK

Είχα μία συζήτηση μ' ένα φίλο και μου είπε ότι όντως το κοντινότερο σε fantasy role-playing όρους που έχουμε για τη ρομφαία είναι το μπαστάρδι.

 

Να σημειώσω ότι bastard sword δεν υπήρξε σαν όρος στην Ευρώπη: εφευρέθηκε αργότερα για λόγους ευχέριας.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Elsanor

Μία ερώτηση μόνο: Φλεγόμενη ρομφαία δεν ήταν το σπαθί του Αρχάγγελου Μιχαήλ;

 

Ευχαριστούμε για το λεξικό, είναι πραγματικά κατατοπιστικό! Απλά κάθε φορά που χρησιμοποιώ κάποια από αυτές τις λέξεις μου φαίνεται ότι θα περιγράφω και τι είναι, γιατί άντε να καταλάβει ο άλλος αν πεις ότι "Το κλιβάνιο του Ατρόμητου εμπόδιζε τα χτυπήματα από το μταζούκι του Μαύρου Καταφρακτού μέχρι που ένας μύδρος καρφώθηκε στο μάτι του, ενώ λιθοβόλοι γαστραφέτες κατέστρεφαν τα διπλανά τοίχη..." :p

Share this post


Link to post
Share on other sites
The Blackcloak
Το πώς λέγεται το bastard sword στα ελληνικά, βέβαια, είναι άλλο θέμα: δεν ξέρω αν υπάρχει κατάλληλη λέξη.

Το "μεικτό ξίφος" σας κάνει;

Share this post


Link to post
Share on other sites
Βάρδος

Δε νομίζω ότι είναι και πολύ δόκιμο.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Shai-Hulud

Μπασταρδόσπαθο? Διπάλαμο ξίφος? Ξίφος μίαμισης παλάμης?

Share this post


Link to post
Share on other sites
RaspK

Να σας σπάσω λίγο; Όταν είπα πιο πάνω ότι δεν υπήρξε στην Ευρώπη ποτέ ο όρος bastard sword, σοβαρολογούσα: η κανονική του ονομασία ήταν... long sword!

 

Longsword, από την άλλη, συνηθίζουμε να λέμε το αγγλικό sword. Μην το γελάτε! Οι όροι που χρησιμοποιούνται ευρέως είναι αστείοι έως γελοίοι - το ξέρατε ότι ούτε shortsword υπήρξε ιστορικά; Gladius, dirk (είδος μακριού μαχαιριού μονής κόψης που φτιαχνόταν στη Σκωτία από σπασμένες αιχμές ξιφών), ή όπως αλλιώς θέλετε να το πείτε, ναι, αλλά όχι shortsword! Επιστημονικά ο όρος αποδίδεται σε μαχαίρια ή ξίφη που το μήκος τους κυμαίνεται στα 30 cm.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Βάρδος

Σωστός ο Fog.

 

Δυστυχώς ή ευτυχώς (μάλλον, δυστυχώς :-Ρ), οι περισσότεροι όροι για τα αρχαϊκά όπλα που ξέρουμε είναι από τα παιχνίδια ρόλων. Το πρόβλημα είναι ότι σε ένα παιχνίδι θέλει κανείς να κατηγοριοποιεί πράγματα, ώστε να μπορεί να τα χρησιμοποιήσει ευκολότερα μέσα στους κανόνες. Στην πραγματική ζωή, όμως, δεν υπάρχουν κανόνες. Κι επομένως, οι ονομασίες συνεχώς αλλάζανε. Στην τελική, κάθε λαός είχε ένα σπαθί μια συγκεκριμένη περίοδο, και το ονομάζε, φυσικά... "σπαθί". Ή, αν ήταν τσεκούρι, το έλεγε "τσεκούρι" --όχι handaxe, battleaxe, και τέτοιες ιστορίες.

Share this post


Link to post
Share on other sites
heiron

Ο Ελσανωρ ελεγε ενα χρονο πριν..

"άντε να καταλάβει ο άλλος αν πεις ότι "Το κλιβάνιο του Ατρόμητου εμπόδιζε τα χτυπήματα από το μταζούκι του Μαύρου Καταφρακτού μέχρι που ένας μύδρος καρφώθηκε στο μάτι του, ενώ λιθοβόλοι γαστραφέτες κατέστρεφαν τα διπλανά τοίχη..." "

Οπως εχω δηλωσει και σε αλλο τοπικ,ειναι θεμα συνηθειας.Τα πιτσιρικια που ξερουν ενα "Χαου αρ γιου" στα αγγλικα και τιποτα παραπανω,μαθαινουν ορους οπως bastard sword,melee weapons,trebuchet,.. απο τα παιχνιδια που παιζουν.Απο τα συμφραζομενα και μερικες εικονες.Αρα,αν διαβασει κανα δυο βιβλια με ελληνικους ορους οπως αυτους που αναφερετε θα εξοικιωθει και με αυτους γρηγορα.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Αντώνιος Σ

Μου αρέσει να βλέπω τέτοιες προσπάθειες.

 

Το έχω πει κατ' επανάληψη κι εδώ κι αλλού και ιδιωτικά, ότι αν οι κόσμοι ΠΥΡ στην Ελλάδα αντί για ψευδομεσαιωνικοί ήταν ψευδοβυζαντινοί με το σχετικό λεξιλόγιο και παραλλαγές επί της ιστορίας, πιστεύω ότι θα είχαν πολύ μεγαλύτερη επιτυχία.

 

Ποιός όμως έχει τα λεφτά για μια τέτοια επένδυση-εγχείρημα;

Share this post


Link to post
Share on other sites
Atrelegis

Ρουνική Ακολουθία: Ο ΄τύπος' ενός ξορκιού

Βακτηρία: Το σκήπτρο που υποδηλώνει κρατική εξουσία

Share this post


Link to post
Share on other sites
Nihilio

BUMP γιατί είναι χρήσιμο και ενδιαφέρον.

 

Και όλα αυτά επειδή έψαχνα να βρω πώς μεταφράζεται στα Ελληνικά το flail. Έχει κανένας καμιά ιδέα;

Share this post


Link to post
Share on other sites
Arachnida
Και όλα αυτά επειδή έψαχνα να βρω πώς μεταφράζεται στα Ελληνικά το flail. Έχει κανένας καμιά ιδέα;

 

Ναι, ωραίο topic, αλλά μερικές ορολογίες που αναφέρονται είναι μάλλον αδόκιμες για να χρησιμοποιηθούν, εκτός αν έχουμε να κάνουμε με ιστορικό ή ψευδοϊστορικό μυθιστόρημα.

Πάντως νομίζω στη μετάφραση του δεύτερου βιβλίου του SerpentWar saga του Feist, κάπου πέτυχα το "μπάσταρδο σπαθί" και μου χτύπησε άσχημα.

Για το flail εγώ χρησιμοποιώ το "σφύρα". Τι λες; Νομίζω μου έχει μείνει απ' τον Ιβανόη.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now

×

Important Information

You agree to the Terms of Use, Privacy Policy and Guidelines. We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue..